VASİ TAYİNİ DAVASINA MÜDAHALE TALEBİ (2026)

Vasi tayini davası, üçüncü kişilerin hukuken korunmaya değer menfaatlerinin etkilendiği iddiasına dayalı olarak müdahale talebinde bulunulması mümkün bulunmaktadır. Bu kapsamda, müdahale talebinin taraf ehliyeti, hukuki yarar ve usule ilişkin koşullar yönünden incelenmesi gerekmektedir. İlgili talebin, davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikte menfaat ilişkisi doğurduğunun ortaya konulması hâlinde, mahkemece davaya katılma hususunda değerlendirme yapılmakta ve gerekli görülmesi halinde müdahale talebinin kabulüne karar verilebilmektedir. Bu süreçte, tüm işlemler Türk Medeni Kanunu ve ilgili usul hükümleri çerçevesinde yürütülmekte ve mahkemenin takdir yetkisi doğrultusunda sonuçlandırılmaktadır.

Vasi Tayin Davası Nedir ve Hangi Durumlarda Açılır?

Vasi tayini davası, hukuki korumaya ihtiyaç duyan kişilerin menfaatlerinin güvence altına alınması amacıyla başvurulan bir vesayet hukuku yoludur ve özellikle kendi işlerini gereği gibi yürütemeyen kimseler için bir vasinin atanmasını sağlamaya yönelik bir süreç olarak uygulanmaktadır. Bu dava, vesayet altına alınması istenen kişinin hukuki işlem ehliyetini kullanmasını önemli ölçüde engelleyen ya da imkânsız hâle getiren durumların varlığı halinde gündeme gelmektedir. Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen düzenlemeler uyarınca, çeşitli sebeplerle korunmaya muhtaç hâle gelen kişilere vasi atanması suretiyle onların malvarlıklarının, kişisel haklarının ve günlük yaşamlarına ilişkin temel kararların güvenli biçimde yürütülmesi amaçlanmaktadır.

Vasi tayini davası, açılmasını gerektiren durumlar oldukça çeşitlilik göstermekte olup bu durumlar arasında akıl hastalığı, akıl zayıflığı, yaşlılık sebebiyle ortaya çıkan bilişsel veya fiziksel yetersizlik, alkol ya da madde bağımlılığı, ağır bedensel engeller, kötü yönetim nedeniyle malvarlığının ciddi zarara uğrama ihtimali ve kişinin kendi güvenliğini dahi sağlayamayacak derecede korunmaya muhtaç hâle gelmesi gibi hâller bulunmaktadır. Bu tür durumların varlığı hâlinde, kişinin yakınları, ilgili kamu kurumları veya savcılık tarafından sulh hukuk mahkemesine başvuru yapılabilmektedir. Mahkeme, yapılan başvuruyu gerekli tıbbi raporlar, sosyal inceleme belgeleri ve diğer deliller ışığında değerlendirmekte, kişinin gerçekten vesayet altına alınmaya ihtiyaç duyup duymadığını incelemektedir.

Vasi tayini davası, mahkemece kişinin vesayet altına alınmasının zorunlu olduğunun tespiti hâlinde, uygun görülen bir kişi vasi olarak atanmakta ve bu kişi, vesayet altındaki bireyin hukuki işlemlerini onun adına yürüterek gerekli korumayı sağlamaktadır. Vasi, mahkemenin denetimi altında görev yapmakta ve tüm işlemleri düzenli olarak vesayet makamına bildirmektedir. Böylece vesayet altındaki kişinin korunması, haklarının gözetilmesi ve yaşamının güvenli biçimde sürdürülmesi amaçlanmakta ve süreç mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.

Vasi Tayin Davasında Kimler Taraf Olabilir?

Vasi tayini davası, taraf olabilecek kişiler, Türk Medeni Kanunu’nun vesayete ilişkin hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından belirli bir hukuki menfaatin varlığı aranmaktadır. Bu kapsamda, vesayet altına alınması talep edilen kişi, dava sürecinin asli süjesi olmakla birlikte çoğu durumda doğrudan dava açma ehliyetine sahip bulunmamakta, ancak hakkında yürütülen işlemler kendisini doğrudan ilgilendirmektedir. Bunun yanında, kişinin yakın çevresi ve ilgili kamu makamları da davanın tarafı veya başvuranı konumunda yer alabilmektedir.

Vasi tayini davası bahsinde öncelikle, vesayet altına alınması talep edilen kişinin alt ve üst soyu ile eşinin bu davayı açma hakkı bulunmaktadır. Aile bireyleri, kişinin sağlık durumu, davranışları veya malvarlığı üzerindeki riskleri görmeleri hâlinde vesayet makamına başvurarak vasi atanmasını talep edebilmektedir. Bunun yanı sıra, kardeşler gibi diğer yakın akrabalar da gerekli hâllerde başvuru yapabilmekte ve davada taraf sıfatını kazanabilmektedir.

Aile bireylerinin dışında, ilgili kamu kurumları ve Cumhuriyet savcılığı da vasi tayin davasında taraf veya başvuran olabilmektedir. Özellikle akıl hastalığı, madde bağımlılığı, yaşlılık ya da sosyal tehlike içeren durumlar nedeniyle kişinin korunmaya muhtaç hâle geldiğinin kamu kurumlarınca tespit edilmesi hâlinde, mahkemeye re’sen bildirim yapılmakta ve vesayet süreci başlatılabilmektedir. Savcılık ise toplumsal yararın gerektirdiği hâllerde harekete geçebilmekte ve vesayet ihtiyacını mahkemeye iletebilmektedir.

Ayrıca, kişinin malvarlığı ve menfaatleri üzerinde doğrudan etkiye sahip olan bazı üçüncü kişiler de hukuki yararlarını ortaya koymaları hâlinde davada müdahil sıfatıyla yer alabilmektedir. Mahkeme, müdahale talebini usul hükümleri çerçevesinde değerlendirmekte ve gerekli gördüğü takdirde kabul etmektedir. Tüm bu süreç, vesayet altına alınması talep edilen kişinin korunması ve hukuki güvenliğinin sağlanması amacıyla yürütülmekte ve mahkemenin takdir yetkisi doğrultusunda sonuçlandırılmaktadır.

Müdahale Talebi Nedir? Hukuki Niteliği ve Amacı

Vasi tayini davası için müdahale talebi, görülmekte olan bir davanın sonucundan hukuken korunmaya değer menfaati etkilenecek olan üçüncü kişilerin, yargılamaya katılmak amacıyla mahkemeye yaptıkları usulî bir başvuru olarak tanımlanmaktadır. Bu talep, üçüncü kişiye davanın tarafı ile benzer şekilde yargılama sürecine katkı sunma ve haklarını koruma imkânı tanımakta olup medeni usul hukuku kapsamında düzenlenmiş bir kurum niteliği taşımaktadır. Müdahale, mahkeme tarafından talebin hukuki yarar, menfaat ilişkisi ve usule uygunluk bakımından değerlendirilmesi sonucunda kabul veya reddedilebilmektedir.

Müdahale talebinin hukuki niteliği, üçüncü kişinin mevcut yargılamaya katılarak kendi menfaatini korumaya yönelik bir usul işlemi olması açısından önem arz etmektedir. Bu talep, üçüncü kişinin davanın sonucundan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenecek olması durumunda ortaya çıkmakta ve bu kişinin, hakkında hüküm verilmesini beklemeden, sürece aktif şekilde dahil olmasına olanak sağlamaktadır. Müdahalenin kabul edilmesi hâlinde, üçüncü kişi taraf yardımcısı niteliği kazanmakta ve yargılama sürecinde delil sunma, beyanlarda bulunma ve hukuki görüş bildirme imkânına sahip olmaktadır.

Müdahale talebinin amacı, öncelikle hukuki yararın korunmasına yönelmekte ve mahkeme kararlarının, ilgili kişilerin menfaatlerini gereksiz veya haksız şekilde zedelemesini önlemektedir. Böylece, mahkemenin vereceği kararın daha geniş bir perspektiften değerlendirilmesi sağlanmakta ve yargılamada maddi gerçeğe ulaşma imkânı güçlendirilmektedir. Özellikle vasi tayin davalarında, üçüncü kişilerin müdahalesi çoğu zaman korunmaya muhtaç kişinin menfaatleri ile bağlantılı olmakta ve vesayet kurumunun amacına uygun biçimde hareket edilmesini desteklemektedir. Bu yönüyle müdahale talebi, hem yargılamanın sağlıklı yürütülmesine hem de kararların isabetli olmasına hizmet eden tamamlayıcı bir usul mekanizması olarak işlev görmektedir.

Vasi Tayini Davası Kimler Müdahil Olabilir?

Vasi tayini davası müdahil olabilecek kişiler, davanın sonucundan hukuken korunmaya değer menfaatleri etkilenecek olan üçüncü kişilerden oluşmakta ve bu müdahale, medeni usul hukuku kapsamında “fer’î müdahale” niteliği taşımaktadır. Müdahalenin kabul edilmesi için, müdahale talebinde bulunan kişinin dava ile arasında doğrudan veya dolaylı bir menfaat bağlantısının bulunması ve bu menfaatin mahkemece verilen karar ile zedelenme ihtimalinin mevcut olması gerekmektedir. Bu çerçevede, vasi tayin davasında müdahil olabilecek kişilerin kapsamı çeşitli gruplar hâlinde değerlendirilmektedir.

Vasi tayini davası bahsinde öncelikle, vesayet altına alınması istenen kişinin yakın aile üyeleri davaya müdahil olabilmektedir. Altsoy, üstsoy, kardeşler ve eş gibi yakın akrabalar, kişinin günlük yaşamı ve malvarlığı üzerindeki sorumluluk ve ilgileri sebebiyle yargılamadan etkilenecek kişiler arasında yer almakta ve bu nedenle müdahale talebinde bulunabilmektedir. Özellikle taraflar arasında vasi adaylığına ilişkin bir ihtilaf bulunması hâlinde, aile bireylerinin müdahalesi mahkemenin daha sağlıklı bir değerlendirme yapmasına katkı sağlamaktadır.

Bunun yanı sıra, ilgili kamu kurumları veya yargısal makamlarla temas hâlinde bulunan kişiler de menfaat ilişkilerinin varlığı hâlinde davaya müdahil olabilmektedir. Örneğin, sosyal hizmet kurumlarıyla yakın ilişki içinde olan ve vesayet altına alınacak kişinin bakımından sorumlu konumda bulunan kişiler, uygulamada sıklıkla müdahale talebinde bulunmaktadır. Böyle bir durumda, kişinin korunması ve bakımıyla ilgili süreçlerin düzenli yürütülmesini sağlama amacı ön planda tutulmaktadır.

Ayrıca, vesayet altına alınacak kişinin malvarlığı üzerinde doğrudan etkilenme ihtimali bulunan üçüncü kişiler de davaya müdahil olabilmektedir. Ortak malvarlığı bulunan kişiler, mirasçı adayları, uzun süreli sözleşmesel ilişki içinde olan kimseler veya ekonomik menfaatleri somut şekilde etkilenecek kişiler, hukuki yararlarını ortaya koymak suretiyle müdahale talebinde bulunabilmektedir. Bu durumda, mahkeme müdahale talebinin hukuki menfaat unsurunu titizlikle incelemekte ve davanın amacına uygun olup olmadığını değerlendirmektedir.

Tüm bu kapsam dâhilinde, vasi tayin davasına müdahil olabilecek kişiler, yargılamanın sonucundan gerçek bir etkilenme ihtimali bulunan ve hukuki yararı somut şekilde ortaya konulabilen üçüncü kişilerden oluşmakta ve müdahale süreci mahkemenin takdir yetkisi çerçevesinde sonuçlandırılmaktadır.

Eşime Ben Bakıyorum Ama Yıllardır Görüşmediği Akrabası Vasi Tayini Davası Açtı, Ben Müdahale Edebilir Miyim?

Vasi tayini davası bahsinde eşinizin bakımını fiilen üstlendiğiniz hâllerde, onun yararını ve günlük yaşamına ilişkin düzeni doğrudan etkileyen bir durum söz konusu olduğundan, vasi tayini davasına müdahil olmanız hukuken mümkün görülmektedir. Zira, vasi atanması sonucunda eşinizin kişisel ve malvarlığına ilişkin karar alma süreçleri tamamen değişmekte ve bu değişiklikten en fazla etkilenecek kişiler arasında fiilî bakımı üstlenen eş yer almaktadır. Bu nedenle, aranızdaki yakın kişisel ilişki ve bakım sorumluluğu, müdahale talebiniz açısından kuvvetli bir hukuki yarar oluşturmaktadır.

Yıllardır görüşülmeyen bir akrabası tarafından vasi tayini davası açılmış olsa dahi, sizin eşinizin günlük yaşamını sürdüren, sağlık ve bakım ihtiyaçlarını karşılayan kişilerden biri olmanız sebebiyle menfaat bağlantınız açık şekilde ortaya çıkmaktadır. Mahkeme, müdahale talebinizi bu hukuki yarar çerçevesinde değerlendirmekte ve uygun bulunması hâlinde sizi davaya fer’î müdahil olarak kabul edebilmektedir. Böylece, yargılama sürecine katılma, görüşlerinizi bildirme, delil sunma ve vasi adayının uygunluğuna ilişkin açıklamalarda bulunma imkânınız doğmaktadır.

Ayrıca, vesayetin amacı kişinin korunması olduğundan, mahkemeler fiilen bakım sağlayan eşin değerlendirmelerini önemli bulmakta ve vasi atanmasına ilişkin karar verirken fiili bakım ilişkisini dikkate almaktadır. Bu bağlamda, sizin müdahaleniz hem eşinizin menfaatlerinin doğru şekilde ortaya konulmasını hem de mahkemenin daha kapsamlı bir kanaat oluşturmasını sağlamaktadır.

Yakın Akrabaların ve Menfaati Bulunan Kişilerin Müdahale Hakkı

Vasi tayini davası, vesayet altına alınması talep edilen kişi ile kişisel, hukuki veya ekonomik bağı bulunan kimselerin müdahale talebinde bulunma hakkı bulunmaktadır. Yakın akrabalar, özellikle altsoy, üstsoy, kardeşler ve eş, kişinin yaşam koşulları ve ihtiyaçları hakkında en fazla bilgi sahibi olan kişiler arasında yer almakta ve bu nedenle dava sonucundan doğrudan etkilenme ihtimalleri yüksek olmaktadır.

Vasi tayini davası bahsinde bu kişiler, vesayet kararının kendi ilişkilerini, bakım süreçlerini veya malvarlığı düzenini etkileyecek olması sebebiyle hukuken korunmaya değer bir menfaat ortaya koyabilmektedir. Ayrıca, vesayet altına alınacak kişinin malvarlığı üzerinde pay sahibi olan mirasçı adayları veya ekonomik anlamda ilişki içinde bulunan üçüncü kişiler de menfaatlerinin etkilenmesi hâlinde davaya müdahil olabilmektedir. Bu kapsamda, mahkeme menfaat ilişkisinin somut olarak ortaya konulup konulmadığını değerlendirmekte ve gerektiğinde müdahale talebini kabul etmektedir.

Müdahale Talebinin Şartları ve Mahkemeye Sunulacak Belgeler

Vasi tayini davası içeriğinde müdahale talebinin kabul edilebilmesi için öncelikle bazı hukuki ve usulî şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bunların başında hukuki yararın varlığı gelmektedir. Müdahale talebinde bulunan kişi, davanın sonucundan doğrudan veya dolaylı olarak etkileneceğini ve menfaatinin zarar görebileceğini somut şekilde ortaya koymak zorundadır. Ayrıca, müdahalenin usule uygun biçimde ve mahkemeye yazılı dilekçe ile yapılması şarttır. Talep, davanın taraflarına tebliğ edilecek şekilde sunulmalı ve yargılama sürecini aksatmayacak şekilde düzenlenmelidir. Buna göre:

1. Öncelikle kimlik Belgeleri gerekmektedir.Müdahale edenin ve vesayet altına alınacak kişinin kimlik bilgilerini gösterir nüfus kayıt örnekleri veya kimlik fotokopileri.
2. Bakım veya İlişki Belgeleri gerekmektedir. Müdahalecinin vesayet altındaki kişi ile olan bakım ilişkisini veya ekonomik bağını gösterir belgeler. Örneğin, bakım giderleri, kira veya sağlık masraflarına katkı sağlayan dekont ve belgeler.
3. Sağlık ve Sosyal İnceleme Raporları gerekmektedir. Vesayet altındaki kişinin durumunu ve müdahalenin gerekliliğini ortaya koyacak resmi raporlar.
4. Diğer Destekleyici Belgeler fayda sağlayacaktır. Malvarlığı durumu, akrabalık derecesi veya menfaatin somut etkisini gösteren diğer kanıtlar.

Mahkeme, sunulan dilekçe ve belgeler üzerinden müdahale talebinin hukuki yarar ve usul açısından yeterliliğini değerlendirmekte ve talebi kabul veya reddetmektedir. Müdahale talebinin kabul edilmesi hâlinde, taraf fer’î müdahil sıfatı kazanmakta ve yargılamaya katılma haklarını kullanabilmektedir.

Müdahale Talebi Ne Zaman Yapılmalıdır? Süre ve Usul

Vasi tayini davası için müdahale talebi, yargılama devam ettiği sürece mahkemeye sunulabilmekte ve davanın taraflarına tebliğ edilen dilekçenin ardından her aşamada yapılabilmektedir. Ancak talebin makul bir süre içinde ve gecikmeksizin sunulması beklenmektedir; aksi hâlde, müdahale hakkının kullanılması güçleşebilir ve mahkeme tarafından reddedilme olasılığı artmaktadır.

Usul açısından, müdahale talebi mahkemeye yazılı bir dilekçe ile yapılmaktadır. Dilekçede, müdahaleyi gerektiren hukuki yararın açıkça belirtilmesi, davaya etkisi ve menfaat ilişkisi ayrıntılı şekilde ortaya konulmalıdır. Ayrıca, talebe ilişkin kimlik bilgileri, bakım veya malvarlığı ile ilgili belgeler, sağlık ve sosyal inceleme raporları gibi deliller dilekçeye eklenmelidir.

Mahkeme, sunulan dilekçeyi usul ve hukuki yarar yönünden değerlendirerek talebin kabul veya reddine karar vermektedir. Talebin kabul edilmesi hâlinde, müdahale eden taraf fer’î müdahil sıfatı kazanmakta ve yargılamaya katılma, delil sunma, beyanlarda bulunma ve görüş bildirme haklarına sahip olmaktadır. Reddedilmesi hâlinde ise müdahale talebinin reddine karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Vasi Seçiminde Mahkemenin Takdir Yetkisi ve Öncelik Sırası

Vasi tayini davası bahsinde vasi seçiminde mahkemenin geniş bir takdir yetkisi bulunmakta ve bu yetki, vesayet altına alınacak kişinin güvenliği, menfaati ve ihtiyaçlarının korunması amacıyla kullanılmaktadır. Türk Medeni Kanunu uyarınca mahkeme, vasi seçerken öncelikle kişinin yakın çevresini, aile bağlarını, bakım ilişkilerini ve adayların kişisel uygunluklarını değerlendirmektedir. Genel olarak eş, altsoy ve üstsoy gibi yakın akrabalar öncelikli adaylar arasında yer almakta; ancak bu öncelik kesin bir hak niteliği taşımamakta, mahkemenin takdirine bağlı olarak değişebilmektedir. Mahkeme, adayların sağlık durumu, kişisel geçmişi, sosyal ilişkileri, mali sorumluluk bilinci ve vesayet görevini yerine getirmeye elverişlilikleri gibi unsurları dikkate almakta ve gerektiğinde sosyal inceleme raporlarından da yararlanmaktadır. 

Müdahaleci Tarafın Hakları ve Yargılamadaki Konumu

Vasi tayini davası bahsinde müdahaleci taraf, fer’î müdahil sıfatıyla yargılamaya katılmakta ve davanın taraflarından bağımsız olarak kendi menfaatini koruma amacı gütmektedir. Müdahale, doğrudan davaya taraf olma niteliği taşımamakta; ancak müdahaleci, yargılamanın seyrini etkileyebilecek hukuki yararını koruyabilmekte ve sürece aktif biçimde katılabilmektedir.

Müdahaleci tarafın hakları arasında, davada beyan ve savunma yapma, delil sunma, tanık gösterme ve mahkemece yapılacak sosyal inceleme veya bilirkişi taleplerine katkıda bulunma yer almaktadır. Ayrıca, vasi adaylarının uygunluğu veya vesayet altındaki kişinin menfaatleri ile ilgili açıklamalarda bulunma ve görüş bildirme imkânına sahiptir. Bu haklar, müdahalecinin yargılamaya etkin katılımını sağlayarak mahkemenin karar verirken dikkate alacağı bilgilerin zenginleşmesini temin etmektedir.

Ancak müdahaleci tarafın yetkileri sınırsız değildir. Müdahale eden kişi, asıl tarafların dava üzerindeki tasarruflarını tek başına engelleyemez; örneğin taraflar sulh olursa veya feragat ederse, müdahaleci bu süreci durduramaz. Yine de, menfaatinin zedelendiğini düşündüğünde mahkemeye itirazda bulunma veya ek başvuru yapma hakkı bulunmaktadır.

Yargılamadaki konumu açısından, müdahaleci taraf mahkeme tarafından taraflara tebliğ edilen karar ve gelişmelerden haberdar edilmekte ve davanın her aşamasına katılma hakkı tanınmaktadır. Böylece, hem vesayet altındaki kişinin menfaatlerinin korunması sağlanmakta hem de mahkeme kararının adil ve eksiksiz bir biçimde verilmesine katkı sunulmaktadır.

Vasi Adayları Arasındaki Çekişmenin Değerlendirilmesi

Vasi tayini davası bahsinde vasi adayları arasında çekişme bulunması hâlinde, mahkeme bu durumu titizlikle incelemekte ve her bir adayın uygunluğunu ayrı ayrı değerlendirmektedir. Adaylar arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar genellikle bakım ilişkisi, kişisel yakınlık, ekonomik menfaatler veya geçmiş hukuki ihtilaflardan kaynaklanmakta olup mahkeme bu çerçevede tarafların sunduğu beyanları, belgeleri ve sosyal inceleme raporlarını dikkate almaktadır.

Mahkeme, çekişmeli durumlarda yalnızca akrabalık derecesini değil, adayların vesayet görevini layıkıyla yerine getirme kapasitesini değerlendirmekte ve objektif kriterler doğrultusunda karar vermektedir. Bu kapsamda, vesayet altına alınacak kişinin önceki iradesi, fiili bakım ilişkisi, adayların dürüstlük ve güvenilirlikleri ile aralarındaki olası çatışmanın vesayet görevine nasıl yansıyacağı önem taşımaktadır. Sonuç olarak, çekişmenin varlığı tek başına bir adayın elenmesine yol açmamakta; ancak mahkemenin vesayet görevine en uygun ve güvenilir kişiyi seçmesi bakımından belirleyici rol oynamaktadır.

Müdahale Talebinin Reddedilmesi Hâlinde Başvuru Yolları

Vasi tayini davası bahsinde yapılan müdahale talebinin mahkemece reddedilmesi hâlinde, bu karara karşı kanun yollarına başvurulması mümkün bulunmaktadır. Müdahalenin reddine ilişkin karar, usul hukuku bakımından nihai nitelikte bir karar sayılmakta ve müdahil olmak isteyen kişiye kanun yoluna başvurma hakkı tanınmaktadır. Bu çerçevede, ret kararına karşı istinaf yoluna gidilebilmekte ve bölge adliye mahkemesinden kararın incelenmesi talep edilebilmektedir.

Vasi tayini davası sürecinde istinaf başvurusu yapılırken, müdahale talebinin hangi gerekçelerle reddedildiği, hukuki yararın neden mevcut olduğu ve mahkemenin değerlendirmesinin neden isabetli olmadığı ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır. Bu kapsamda, menfaat ilişkisinin somut dayanaklarını gösteren belgeler, bakım ilişkisi, ekonomik bağımlılık veya vesayet altına alınacak kişinin menfaati yönünden müdahalenin gerekliliğini ortaya koyan bilgiler başvuru dilekçesinde belirtilmektedir. Bölge adliye mahkemesi, hem hukuki yararın varlığı hem de usule ilişkin koşullar yönünden inceleme yapmakta ve ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak müdahalenin kabulüne karar verebilmektedir.

Bölge adliye mahkemesinin müdahale talebine ilişkin verdiği karar da nihai nitelikte olmakla birlikte, kararın hukuki niteliğine göre temyiz yolunun açık olup olmadığı değerlendirilmekte ve şartların oluşması hâlinde Yargıtay incelemesi talep edilebilmektedir. Temyiz merciinin incelemesi, özellikle müdahale talebinin hukuki yarar yönünden daha kapsamlı değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Vasiyetnamenin İptali hakkındaki yazı için….

Vasi Tayin Kararının Kesinleşmesi ve Denetimi

Vasi tayini davası için vasi tayin kararının kesinleşmesi, mahkemece verilen kararın hukuki olarak bağlayıcı hâle gelmesi ve uygulanabilirlik kazanması anlamına gelmektedir. İlk derece mahkemesi tarafından verilen vasi tayin kararı, taraflara tebliğ edildikten sonra kanun yollarına başvurma süresi içinde herhangi bir itiraz yapılmazsa kesinleşmektedir. Kesinleşme, vasi atanmasının resmiyet kazanmasını, vesayet altındaki kişinin hukuki işlemlerinin vasi aracılığıyla yürütülmesini ve bakım, malvarlığı yönetimi gibi sorumlulukların devralınmasını mümkün kılmaktadır.

Kesinleşen kararın denetimi ise, vesayet altındaki kişinin menfaatlerinin korunması ve vasi görevini yerine getirme sürecinin usulüne uygun yürütülmesini temin etmek amacıyla düzenlenmektedir. Türk Medeni Kanunu uyarınca vesayet makamı, vasi tarafından yapılan işlemleri denetlemekte ve gerektiğinde müdahale etme yetkisine sahip bulunmaktadır. Bu denetim, vasi raporları, malvarlığı hesapları, bakım ve sağlık durumuna ilişkin belgeler üzerinden gerçekleştirilmektedir. Mahkeme, vesayet altındaki kişinin menfaatlerinin zedelenmemesi ve vasi görevlerinin eksiksiz yerine getirilmesi için düzenli aralıklarla inceleme yapmaktadır.

Ayrıca, vasi atanmasına müdahil olan taraflar veya vesayet altındaki kişi, vasi işlemlerinde hukuka aykırılık veya menfaat ihlali tespit ettiklerinde mahkemeye başvurma hakkına sahiptir. Bu başvurular doğrultusunda mahkeme, vasi değişikliği, denetim artırımı veya belirli işlemlerin onaylanmaması gibi tedbirler alabilmektedir. Böylece, vasi tayin kararı yalnızca kesinleşmesiyle hukuki sonuç doğurmakta değil, aynı zamanda sürekli bir denetim mekanizması ile vesayet altındaki kişinin haklarının korunması sağlanmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Vasi Tayini Davasına Kimler Müdahale Edebilir?

Vasi tayini davasına, davanın sonucundan hukuken korunmaya değer menfaati etkilenecek kişiler müdahil olabilmektedir. Bunlar arasında vesayet altına alınacak kişinin yakın akrabaları (eş, altsoy, üstsoy, kardeşler) ve malvarlığı veya bakım ilişkisi nedeniyle menfaatleri etkilenecek üçüncü kişiler yer almaktadır. Müdahale talebinin kabulü, mahkemenin takdirine bağlı olarak gerçekleşmektedir.

Müdahale Talebi İçin Hukuki Yarar Şart Mıdır?

Müdahale talebinin kabulü için hukuki yararın varlığı şarttır. Talepte bulunan kişi, davanın sonucundan doğrudan veya dolaylı olarak etkileneceğini ve menfaatinin zarar görebileceğini somut şekilde ortaya koymalıdır. Bu, talebin mahkemece değerlendirilmesinde temel kriter olarak alınmaktadır.

Yakın Akrabalar Vasi Tayini Davasına Nasıl Dahil Olur?

Yakın akrabalar, davaya müdahil olarak fer’î müdahil sıfatı kazanabilir veya doğrudan vasi tayini talebi ile başvuruda bulunabilir. Mahkeme, aile ilişkilerini, bakım sorumluluklarını ve vesayet altındaki kişinin menfaatlerini göz önünde bulundurarak akrabaların talebini değerlendirmektedir.

Vasi Olarak Atanmak İsteyen Kişi Müdahale Başvurusu Yapabilir mi?

Vasi olarak atanmak isteyen kişi, mevcut davada fer’î müdahil sıfatıyla müdahale talebinde bulunabilir. Ancak bu talep, vasi atanmasına doğrudan hak iddiası değil, yargılama sürecine katılma ve menfaatini koruma amacı taşımaktadır. Mahkeme, adayın uygunluğunu ve vesayet altındaki kişinin yararını dikkate alarak karar vermektedir.

Vasi Tayini Davasında Taraf Değilsem Kararı İstinaf Edebilir miyim?

Vasi tayini davasında taraf olmayan bir kişi, yalnızca fer’î müdahil sıfatıyla davaya katılmışsa, müdahale talebinin reddi veya kararın hukuka aykırılığı hâlinde istinaf yoluna başvurabilir. Taraf olmayan kişilerin doğrudan istinaf hakkı, talepte bulunanların menfaat ilişkisi ve usule uygunluk çerçevesinde sınırlı olarak mümkündür.

Vasi Tayini Davasında Müdahale İçin Dilekçe Nasıl Yazılır?

Müdahale talebi dilekçesinde; müdahale edenin kimliği, davaya katılma gerekçesi, hukuki yararın varlığı, davaya etkisi ve deliller açıkça belirtilmeli; dilekçe ekinde kimlik belgeleri, bakım veya malvarlığı ile ilgili kanıtlar ve varsa sağlık veya sosyal inceleme raporları sunulması gerekmektedir.

Mahkeme Müdahale Talebini Ne Zaman Değerlendirir?

Mahkeme, müdahale talebini dava süreci içerisinde başvurunun yapıldığı aşamada değerlendirmektedir. Talep, davanın taraflarına tebliğ edildikten sonra yargılama devam ettiği sürece sunulabilir. Mahkeme, hukuki yarar ve menfaat ilişkisini inceleyerek talebin kabul veya reddine karar vermektedir.

Mevcut Vasiye İtiraz Eden Kişi Müdahale Talep Edebilir mi?

Mevcut vasiye itiraz eden ve vesayet altındaki kişinin menfaatlerinin etkileneceğini düşünen kişiler, fer’î müdahil olarak müdahale talebinde bulunabilir. Mahkeme, itiraz gerekçelerini ve menfaat ilişkisini değerlendirerek talebi kabul edebilir veya reddedebilir.

Müdahale Talebi Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Müdahale talebinin reddi hâlinde, başvuran kişi mahkemenin kararına itiraz etmek için istinaf yoluna başvurabilir. Başvuruda hukuki yararın varlığı, menfaat ilişkisinin somut delillerle gösterilmesi ve talebin usule uygun şekilde sunulduğu belirtilmelidir. Gerektiğinde temyiz başvurusu da söz konusu olabilmektedir.

Vasi Tayini Davasında Menfaat Çatışması Varsa Ne Olur?

Vasi adayları veya müdahale eden taraflar arasında menfaat çatışması bulunması hâlinde, mahkeme her adayın ve müdahale edenin vesayet görevini yerine getirme uygunluğunu ayrı ayrı değerlendirmektedir. Mahkeme, vesayet altındaki kişinin menfaatini esas alarak objektif kriterler doğrultusunda karar vermektedir.

Vasi Adayları Arasında Tercih Nasıl Yapılır?

Mahkeme, vasi seçiminde adayların yakınlık derecesi, bakım ilişkisi, dürüstlük ve güvenilirlikleri, ekonomik ve hukuki yeterliliklerini dikkate almakta, ayrıca sosyal inceleme ve sağlık raporlarını değerlendirmektedir. Öncelik sırası kanunda belirtilmiş olsa da, mahkeme takdir yetkisini kullanarak en uygun adayı belirlemektedir.

Müdahale Talebi Davayı Uzatır mı?

Müdahale talebi, davanın usulüne uygun şekilde yürütülmesi koşuluyla süreci önemli ölçüde uzatmamaktadır. Ancak mahkeme, müdahalenin kabul edilmesi hâlinde ek incelemeler ve delil değerlendirmeleri yapacağından dava süresi kısmen uzayabilmektedir. Bu uzama, vesayet altındaki kişinin menfaatinin korunması açısından zorunlu ve faydalı görülmektedir.