YANLIŞ IBANA GÖNDERİLEN PARA İADESİ(2025)

Yanlış IBANA gönderilen para iadesi kapsamında günümüzde dijital bankacılığın yaygınlaşmasıyla birlikte para transferi işlemleri büyük ölçüde elektronik ortamda gerçekleştirilmekte olup, bu durum zaman zaman hatalı veya yanlış hesap numarasına (IBAN) gönderim yapılması riskini de beraberinde getirmektedir. Yanlış IBAN’a para gönderilmesi, özellikle bireysel ve kurumsal müşteriler açısından maddi kayıplara ve hukuki uyuşmazlıklara yol açabilen bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu tür işlemler, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmekte; hatalı transferlerin iadesine ilişkin süreçler hem bankacılık uygulamaları hem de genel hukuk ilkeleri doğrultusunda yürütülmektedir. Yanlış hesaba gönderilen tutarın iadesi, gönderim hatasının tespiti, alıcının rızası, banka yükümlülükleri ve haksız zenginleşme hükümleri çerçevesinde incelenmektedir.

Bu kapsamda, yanlış IBAN’a yapılan para transferlerinde hem gönderen hem de alıcı açısından belirli sorumluluklar ve haklar doğmakta; iade sürecinin nasıl işletileceği, başvuru yolları ve hukuki takip yöntemleri belirli yasal prosedürlere tabi tutulmaktadır. Böylelikle, elektronik para transferi işlemlerinde oluşabilecek hataların giderilmesi ve mağduriyetlerin önlenmesi hedeflenmektedir.

Yanlış IBAN’a Para Gönderildiğinde Ne Yapılmalı?

Yanlış IBAN’a para gönderilmesi durumunda, öncelikle işlemin gerçekleştirildiği banka ile derhal iletişime geçilmesi gerekmektedir. Bankaya yapılacak yazılı veya elektronik bildirim üzerine, ilgili transferin hatalı gerçekleştirildiği beyan edilerek iade sürecinin başlatılması talep edilmelidir.

Bankalar, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve BDDK’nın Elektronik Para Transferi Tebliğleri uyarınca, gönderilen tutarın alıcı tarafından henüz çekilmemiş veya hesaptan kullanılmamış olması hâlinde, işlemin geri alınmasına yönelik teknik girişimlerde bulunabilir. Ancak bankaların, alıcının açık rızası bulunmaksızın hesaptan para çekme veya bloke koyma yetkisi bulunmamaktadır.

Bu nedenle, hatalı gönderim yapılan kişi iade konusunda rıza göstermediği takdirde, gönderici tarafından hukuki yollara başvurulması zorunlu hâle gelmektedir.

Yanlış Hesaba Para Transferi Hukuken Nasıl Değerlendirilir?

Yanlış hesaba yapılan para transferleri, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 77 ve devamı maddelerinde düzenlenen “sebepsiz zenginleşme” hükümleri kapsamında değerlendirilir. Bu durumda; gönderici kişi, herhangi bir borç ilişkisine dayanmaksızın karşı tarafa bir edimde bulunmuştur, alıcı kişi ise hukuken geçerli bir neden olmaksızın malvarlığında bir artış elde etmiştir.

Dolayısıyla, hukuki dayanağı bulunmayan bu para transferi, alıcı açısından sebepsiz zenginleşme teşkil eder ve iade yükümlülüğü doğurur. Alıcının, bu parayı geri iade etmemesi hâlinde haksız zenginleşme hükümleri uyarınca sorumluluğu söz konusu olur.

Yanlış Gönderilen Paranın İadesi İçin Hangi Hukuki Yollar İzlenir?

Yanlış hesaba aktarılan paranın geri alınabilmesi için başvurulabilecek hukuki yollar şu şekildedir:

a) Sebepsiz Zenginleşme Davası

Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesi gereğince, bir kimsenin haklı bir sebep olmaksızın malvarlığında meydana gelen artışın iadesi istenebilir. Yanlış IBAN’a yapılan para transferinde, alıcının iade yükümlülüğü doğar. Bu davada; gönderen, paranın yanlış hesaba geçtiğini, taraflar arasında herhangi bir borç ilişkisinin bulunmadığını, alıcının bu parayı haksız biçimde elde ettiğini ispat etmekle yükümlüdür. Mahkeme, davayı kabul ettiği takdirde, alıcının iade borcuna hükmeder. İade borcu, paranın fiilen iade edilmemesi durumunda icra yoluyla tahsil edilebilir.

b) İcra Takibi

Gönderici, alıcıya karşı doğrudan ilamsız icra takibi başlatabilir. Bu takipte, alıcının borcu bulunmadığı iddiasıyla itiraz hakkı vardır. Alıcı itiraz ederse, takip durur. Bu aşamada gönderici, alıcının itirazını bertaraf etmek amacıyla itirazın iptali davası açabilir.

c) İtirazın İptali Davası

İcra takibi sonucunda alıcının itirazı nedeniyle takip durduğunda, gönderici tarafından İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası açılabilir.

Bu dava sonucunda mahkeme, alıcının sebepsiz zenginleştiğini tespit ederse, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verir. Ayrıca kötü niyetli alıcı lehine icra inkâr tazminatı da hükmedilebilir.

Yanlış İbana Gönderilen Para İadesi Dava Karşı Taraf Parayı Geri Göndermezse Ne Olur?

Yanlış hesaba gönderilen paranın geri alınması talebi, alıcının isteğe bağlı iade etmemesi hâlinde mahkeme yoluyla zorunlu hale getirilir. Bu durumda öncelikle haksız zenginleşme (sebepsiz zenginleşme) davası açılmakta; mahkeme tarafından lehte karar verildiğinde, icra takibi başlatılarak paranın zorla tahsili sağlanmaktadır. Bu süreçte; paranın hatalı transfer edildiği banka kayıtları ve dekontlarla belgelenmekte, karşı tarafın borçlu olduğu hususu mahkemece tespit edilmekte, karar kesinleştikten sonra, icra müdürlüğü aracılığıyla alacak tahsil edilebilmektedir.

Uygulamada, alıcının temerrüdü hâlinde, mahkeme kararı olmadan doğrudan bankadan geri ödeme talep edilememektedir. Bu nedenle hukuki sürecin işletilmesi zorunludur.

Savcılığa Suç Duyurusunda Bulunmak Gerekir mi?

Yanlış para transferi, genellikle iyi niyetli bir hata olarak değerlendirildiğinden, tek başına suç unsuru oluşturmaz. Ancak, alıcının parayı iade etmeyi reddetmesi ve alıkoyma veya dolandırıcılık niyeti taşıdığı tespit edilirse, suç duyurusunda bulunmak mümkündür. Bu bağlamda; cumhuriyet Savcılığına “haksız yere para alma veya dolandırıcılık” suçlamasıyla başvurulabilmektedir. Savcılık, suçun oluşup oluşmadığını inceleyerek soruşturma başlatmakta, ceza soruşturmasının sonucuna göre, fail hakkında ceza yaptırımı uygulanabilmektedir.

İcra Takibi ile Paranın Tahsili Mümkün müdür?

Yanlış hesaba gönderilen paranın tahsili için icra takibi başlatılabilir. Süreç şu şekilde işlemektedir:

1. Mahkeme kararı veya kesinleşmiş icra emri alınmaktadır

2. Borçluya tebliğ edilmekte ve ödeme süresi verilmektedir.

3. Ödeme yapılmazsa, borçlunun banka hesaplarına, taşınmazlarına veya diğer malvarlığı unsurlarına haciz uygulanabilmektedir.

Bu yöntem, özellikle alıcı parayı gönüllü olarak iade etmiyorsa etkin bir çözüm sağlamaktadır. İcra takibi, borçlunun itiraz haklarını kullanması hâlinde itirazın iptali veya itirazın reddi yoluyla devam etmektedir.

Yanlış Para Transferinde Zamanaşımı Süresi Nedir?

Kanunda işbu konuya ilişkin bir hüküm yer almamakla birlikte yanlışlığın tespitinden itibaren iki yıl, her halde de on yıl geçtikten sonra para iadesi yapılması zamanaşımı oluşturmaktadır. Zamanaşımı süresi, hakkın doğduğu tarih itibarıyla işlemeye başlar (yani paranın yanlış hesaba gönderildiği tarih). Süre aşımı hâlinde, borçluya karşı hukuki talepte bulunma hakkı sona erer. Zamanaşımı, mahkeme süreci ve icra takibi başlatıldığında durdurulabilir; ancak dava ve icra süreci uzun süre bekletilirse hak kaybı doğabilir.

Yanlış İbana Gönderilen Parada Bankanın Sorumluluğu Var mı?

Bankaların sorumluluğu, göndericinin hatalı IBAN girmesi durumunda sınırlı olmakta ve bankalar, transferin doğru şekilde işlenmesi ve teknik olarak gerçekleştirilmesinden sorumlu bulunmaktadır. Hatalı IBAN girişinde, banka yalnızca aracılık görevi üstlenir; paranın yanlış hesaptan çekilmesi veya iadesi banka tarafından sağlanamamaktadır. Banka, alıcı ile iletişim kurarak veya hukuki süreçte belge sağlayarak iade sürecine destek vermektedir. Bu nedenle, yanlış transferlerde banka doğrudan sorumlu tutulamaz, ancak sürecin takibi için resmî belgelerin temin edilmesi bankalar aracılığıyla kolaylaştırılabilmektedir.

Yanlış İbana Gönderilen Para İadesi Avukat 

Hukuki sürecin etkin yürütülmesi için avukat aracılığıyla başvuru yapılması tavsiye edilmektedir. Avukatın rolü haksız zenginleşme veya sebepsiz zenginleşme davasının hazırlanması ve mahkemeye sunulması, icra takibi başlatılması ve borçluya yönelik haciz işlemlerinin yürütülmesi, zamanaşımı süresinin doğru hesaplanması ve sürecin durdurulması için gerekli hukuki girişimlerin yapılması, banka veya üçüncü taraflarla yazışmaların yürütülmesi ve resmi belgelerin temin edilmesidir. Avukat desteği, hem hukuki hakların kaybolmasını önler hem de iade sürecinin hızlandırılmasını sağlamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Yanlış IBAN’a Gönderilen Para Geri Alınabilir Mi?

Yanlış hesaba gönderilen para, gönüllü iade edilmediği takdirde hukuki yollarla geri alınabilir. Bu kapsamda, öncelikle bankaya başvuru yapılmakta; bankanın aracılığı ile alıcıyla iletişim kurulmakta, sonrasında ise haksız zenginleşme davası veya icra takibi yoluyla paranın tahsili sağlanmaktadır.

Yanlış İbana Gönderilen Para İadesi süreci ne kadar sürer?

Süreç, hatanın tespitinden itibaren farklılık gösterebilir. Banka aracılığıyla yapılan başvurular genellikle günler veya haftalar içinde sonuçlanabilir. Ancak alıcının iade etmemesi hâlinde açılan mahkeme veya icra süreçleri aylar sürebilmektedir. Süre, dava türüne, mahkemenin yoğunluğuna ve tarafların işbirliğine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.

Karşı Taraf Parayı Harcamışsa Ne Yapılabilir?

Karşı taraf parayı tüketmiş veya devretmişse, mahkeme hâlinde haksız zenginleşme hükümleri uygulanmakta ve alacaklı lehine mali takip, haciz veya icra yoluyla tahsilat sağlanmaktadır. Alıcının malvarlığı araştırılarak mevcut varlıklardan tahsilat yapılması mümkün kılınmaktadır. 

Yanlış Hesaba Gönderilen Para İçin Dava Açılabilir Mi?

 Paranın iadesi için haksız zenginleşmeye dayalı dava açılabilmekte ve bu dava, paranın alıcı tarafından haksız şekilde elde edildiğinin tespiti ve mahkeme kararı ile geri alınmasını hedeflemektedir. Dava sürecinde banka kayıtları, dekontlar ve transfer belgeleri delil olarak kullanılmaktadır.

Yanlış Hesaba Gönderilen Para İçin Ceza Davası Açılması Mümkün Müdür?

Tek başına yanlış para transferi ceza unsuru oluşturmamaktadır. Ancak alıcının parayı iade etmeyi reddetmesi ve davranışının dolandırıcılık veya hileli hareket niteliği taşıması hâlinde, cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulabilmektedir. Ceza soruşturması yalnızca kötü niyetli alıcılara karşı işletilmektedir.

Banka İşlem Hatasından Sorumlu Tutulabilir Mi?

Banka, işlemi göndericinin hatalı IBAN girmesi durumunda doğrudan sorumlu tutulamamaktadır. Bankanın yükümlülüğü, transferin teknik olarak doğru şekilde gerçekleştirilmesi ve aracılık görevini yerine getirmesiyle sınırlıdır. Banka, mahkeme sürecinde delil sağlama ve alıcıya ulaşma hususunda destek verebilmektedir.

İcra Takibi Başlatılması İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

İcra takibi için haksız zenginleşme davası sonucu veya mahkeme kararı, banka transfer dekontu ve işlem belgeleri, kimlik ve adres bilgileri, gerekli hâllerde noter onaylı talepler ve yazışmalar gerekmektedir. Bu belgeler, icra müdürlüğü aracılığıyla borçlunun malvarlığına yönelik tahsilatın sağlanabilmesi için kullanılmaktadır.

Avukata Başvurmadan İşlem Yapılabilir Mi?

Hukuki süreçler doğrudan başlatılabilir, ancak avukat desteği olmadan işlem yapmak riskli ve sürecin uzamasına yol açabilmektedir. Avukat, davanın doğru şekilde hazırlanmasını, delil toplanmasını ve icra işlemlerinin etkin yürütülmesini sağlamaktadır.

Yanlış Transfer Edilen Para Faiziyle Birlikte Geri Alınabilir Mi?

Mahkeme veya icra yoluyla iade talebinde paranın nominal tutarının yanı sıra, gecikme faizi veya yasal faiz de talep edilebilmektedir. Faiz oranı, Borçlar Kanunu ve ilgili mahkeme kararları çerçevesinde belirlenmektedir.

Zamanaşımı Süresi Geçerse Ne Olur?

Yanlış IBAN’a gönderilen paranın iadesi için 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaktadır. Süre aşımı hâlinde, hukuki talep hakkı sona ermekte ve geri ödeme zorunluluğu doğmamaktadır. Zamanaşımı, dava veya icra takibi süreciyle durdurulabilir; ancak sürecin uzun süre bekletilmesi hak kaybına yol açabilmektedir.