GECE ARAMASI YASAL MI? (2026)
Adli arama 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu kanuna göre şüpheli veya sanığın yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphenin var olması halinde; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir. Aramanın ihtiyaç halinde gece araması şeklinde de yapılması mümkündür. Bu yazımızda gece aramasının hukuki dayanağını, aramanın hangi saatlerde yapıldığında gece araması olarak nitelendirilebileceği, gece araması sırasında izlenmesi gereken usulü aktaracağız.
- Gece Aramasının Hukuki Dayanağı
- Gece Vakti Kavramı ve Yasal Tanımı
- Hangi Saatler Arasında Gece Araması Yapılamaz?
- Gece Aramasının Yapılabilmesi İçin Gerekli Şartlar
- Hakim Kararı Olmadan Gece Araması Yapılabilir Mi?
- Gece Aramasında Cumhuriyet Savcısının Rolü ve Yetkileri
- Acil Durumlarda Gece Araması İstisnası
- Konutta Arama ve Kişi Hakları
- Gece Arama Sırasında Kişinin Sahip Olduğu Haklar
- Usulsüz Gece Aramasının Sonuçları
- Gece Aramasında Elde Edilen Delillerin Geçerliliği
- Gece Araması ve Özel Hayatın Gizliliği
- Sıkça Sorulan Sorular
- Gece Araması Hangi Durumlarda Yapılabilir?
- Gece Araması İçin Mutlaka Hakim Kararı Şart Mı?
- Polis Gece Saatlerinde Kapıyı Çaldığında Açmak Zorunda Mıyım?
- Gece Araması İstisnası Nedir?
- Savcı Talimatıyla Gece Araması Yapılabilir Mi?
- Konutta Haber Verme Yükümlülüğü Gece Aramasında Geçerli Midir?
- Gece Araması Usulsüz Yapılırsa Sonuç Ne Olur?
- Gece Aramasında Elde Edilen Deliller Geçerli Sayılır Mı?
- Gece Aramasına Engel Olmanın Cezası Var Mı?
- Gece Araması ile Gündüz Araması Arasındaki Fark Nedir?
- SONUÇ
Gece Aramasının Hukuki Dayanağı
Gece araması hakkında bahsetmeden önce genel olarak aramadan bahsetmek gerekir. Arama şüpheli veya sanığın yakalanması veya delil olarak elde edilebilecek şeylerin el konulması için başvurulan bir koruma tedbiridir. Arama, amacına göre adli arama ve önleme araması olarak ikiye ayrılmakla birlikte yazımızın konusunu adli arama oluşturmaktadır. Lakin kısaca değinmek gerekirse önleme araması; milli güvenlik, kamu düzeni veya başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, taşınması yasak olan silah ve patlayıcı maddelerin tespiti amacıyla, hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mülki idari amirin yazılı emri ile belirli yerlerde kişilerin üstünde, araçlarında, özel kağıtlarında veya eşyasında yapılan aramadır.
Anlaşıldığı üzere önleme araması idari nitelik taşımaktadır. Ayrıca bu aramaya ilişkin olarak belirtmek gerekir ki Cumhuriyet Savcısı ya da kolluk amiri tarafından önleme araması yapılmasına karar verilemez. Değinilmesi gereken önemli bir nokta da konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan özel işyeri ile bunun eklentisinde önleme araması yapılamaz. Aynı zamanda Yargıtay’a göre adli arama yapılması gerekirken önleme aramasının da yapılması mümkün değildir.
Esasında yazımızın da konusunu oluşturan ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen adli arama, bir suç işlendikten sonra söz konusudur ve şüphelinin ya da sanığın yakalanması ve ilgili suça ilişkin delillerin elde edilmesi amacını taşımaktadır. Suçun niteliği ve delillerin eksiksiz elde edilmesi için zaman zaman gece aramasının da yapılması mümkündür. Gece aramasına ilişkin olarak düzenleme Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 118. maddesinde yer almaktadır. İlgili kanun hükmüne göre konutta, işyerinde veya sair kapalı yerlerde belirli istisnalar dışında gece vaktinde arama yapılamaz. Dolayısıyla kural olarak buralarda aramanın gündüz yapılması gerektiğini söylememiz mümkündür.
Bunların yanında gece vaktinde arama yapılması ancak Ceza Muhakemesi Kanunu’nun saydığı istisnai hallerde mümkündür. Bu istisnai halleri şu şekilde sıralamamız mümkündür:
- Suçüstü hali
- Gecikmesinde sakınca bulunan haller
- Yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişinin tekrar yakalanması
- Tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması
Bu durumlarda gece vakti arama yapılabilmektedir. Lakin bu şartlar altında da aramanın diğer usul kurallarına riayet edilerek yapılması gerekir. Örneğin gece vaktinde arama yapılması için hakim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı’nın ya da kolluk amirinin yazılı emri gerekir. Bunlar aramanın zamanı fark etmeksizin izlenmesi gereken önemli usul kurallarıdır. Bu usule uyulmadan yapılan aramalarda elde edilen deliller hukuka aykırı sayılır ve bu delillere dayanarak bir kişi hakkında mahkumiyet hükmü verilemez.
Gece Vakti Kavramı ve Yasal Tanımı
Gece vakti kavramı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiştir. Nitekim bazı suçların gece vakti işlenmesi cezayı artıran nitelikli hal olarak düzenlendiğinden (örneğin hırsızlık suçunda durum böyledir) kanunda bu yönde bir tanımın bulunması gerekmiştir. Türk Ceza Kanunu’na göre gece vakti; güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresidir.
Hangi Saatler Arasında Gece Araması Yapılamaz?
Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesinde “gece vakti” kavramı tanımlanmıştır. Bu tanıma göre güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresine gece vakti denmektedir. Bu zaman aralığında kural olarak konutta, işyerinde ve diğer kapalı yerlerde arama yapılamaz. Lakin suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla gece vakti arama yapılabilir.
Uygulamada bir aciliyet izlenimi yaratılarak Anayasa ve yasalara aykırı bir şekilde gecikmesinde sakınca bulunan hal varmış gibi kararların alındığı gözlemlenmekte olup CMK. m. 118/1’de gece vakti arama yapılmasına izin verilmemesine rağmen, somut vaka özelinde herhangi bir acillik bulunmasa dahi böyle bir izlenim yaratılarak gece vakti aramalar gerçekleştirilmekte ve CMK. m. 118/2’de yer alan istisnai hüküm, aslında aramanın gecikmesinde bir sakınca bulunduğu için değil, sadece gece vakti aramanın gerçekleştirilebilmesi için gerekçe olarak kullanılmaktadır.
Yargıtay da bu duruma ilişkin yaptığı bir değerlendirmede, gece vakti deyiminin tanımının Türk Ceza Kanunu’nda yapıldığı, CMK. m. 118/1’de ise kural olarak aramanın gündüz vakti yapılması gerektiği, CMK. m. 118/2’nin ise istisnai bir hüküm olması karşısında gece vakti yapılacak aramada işlemi için verilen arama kararında mutlaka bu arama işleminin gece vakti yapılmasını haklı gösterecek sebeplerin somut olgularla desteklenerek yazılması gerektiği hususları vurgulanmıştır.
Gece Aramasının Yapılabilmesi İçin Gerekli Şartlar
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 118/2 maddesinde bazı istisnai durumlarda gece vaktinde de arama yapılabileceği düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeye göre suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalarda, birinci fıkra hükmü uygulanmayacak ve gece vaktinde arama yapılabilecektir. Kısaca şu hallerin varlığında gece vaktinde konutta, iş yerinde veya diğer kapalı yerlerde arama yapılabilecektir:
- Suçüstü halinin varlığı,
- Gecikmesinde sakınca bulunan bir halin,
- Daha önceden yakalanmış yahut gözaltına alınmış olan bir kişinin firar etmiş olan kişinin tekrar yakalanabilmesi amacının
- Tutuklu ya da hükümlünün tekrardan yakalanabilmesi amacının
bulunduğu durumlarda gece vakti arama yapılabilir. Uygulamada gece vaktinde arama yapılması için suç üstü halinin varlığı nedenine dayanılmakta lakin bu suç üstü halinin varlığı soyut sebeplere dayandırılmaktadır. Yargıtay bu durumlarda gece araması kararında mutlaka bu arama işleminin gece vakti yapılmasını haklı gösterecek sebeplerin somut olgularla desteklenerek yazılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Hakim Kararı Olmadan Gece Araması Yapılabilir Mi?
Ceza Muhakemeleri Kanunu’nda arama kararının hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı, Cumhuriyet Savcısına ulaşılamadığı takdirde ise kolluk amiri tarafından yazılı emir ile verilebileceği ve bu kararın kolluk görevlileri tarafından icra edileceği düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeden anlaşılacağı üzere arama kararı kural olarak hakim tarafından verilmektedir. Cumhuriyet Savcısı ya da kolluk amiri tarafından verildiğinde arama emri söz konusu olur.
Arama kararının verilmesinden önce adli aramanın talep edilmesi söz konusudur. Karar verecek merciye iletilecek arama talebiyle, şüphelinin yakalanabileceğine ya da delillerin elde edilebileceğine dair makul şüphenin oluştuğuna dair talep hazırlanacaktır. Arama kararı soruşturma evresinde Cumhuriyet Savcısı tarafından talep edilebilmektedir. Aynı zamanda olayın genişliği itibariyle soruşturma işlemleri sulh ceza hakimi tarafından yapılıyorsa aramayı sulh ceza hakimi talep edecektir. Arama kararının usulüne uygun talep edilmesi ile artık arama kararı veya emrinin verilmesi söz konusu olacaktır.
Sulh Ceza Hakimi, arama talebiyle önüne getirilen olayda delilleri takdir ederek somut olayda makul şüphenin oluşup oluşmadığını irdelemektedir. Makul şüphenin var olduğuna kanaat getirmesi durumunda yahut diğer kişiler bakımından yapılacak aramalarda aranılan suç delilinin ya da aranılan kişinin belirtilen yerlerde olduğuna dair sunulan bilgi, emare ve bulguların varlığını yeterli görmesi halinde arama kararı verebilecektir. Sulh ceza hakiminin, arama kararı verilmesi talebini reddettiği durumdaysa, Cumhuriyet savcısı bu karara karşı itiraz yoluna gidebilir.
Burada değinilmesi gereken bir durum mevcuttur. Uygulamada Sulh Ceza Hakimi tarafından Cumhuriyet Savcısının arama kararı verilmesi talebinin reddetmesi halinde Cumhuriyet Savcısı “gecikmesinde sakınca hal bulunma” durumuna dayanarak arama emri düzenlemektedir. Bu durumda yeni bilgi ve belgelere dayanmadan verilen arama emri sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun delil olduğu söylenemez. Zira bu durumda gecikmesinde sakınca bulunan hal somut delillerle desteklenemiyorsa arama kararı almak için Cumhuriyet Savcısının itiraz yolunu kullanması gerekmektedir.
Gece Aramasında Cumhuriyet Savcısının Rolü ve Yetkileri
Arama kararı kural olarak hakim tarafından verilmektedir. Lakin gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından arama emri verilebilmektedir. Bu durumlarda arama emri kolluk kuvvetleri tarafından icra edilerek arama gerçekleştirilmektedir.
Arama işlemi derhal yapılmadığında sonradan yapılması imkansız veya anlamsız hale gelecekse ya da işlemle hedeflenen amaçlara ulaşılması fazlasıyla zorlaşacaksa gecikmesinde sakınca bulunan halin varlığı kabul edilmelidir. Şüphelinin saklandığı yerin belli olmasına karşın kısa süre içinde oradan ayrılacağına ilişkin ek bilgi edinilmesi ya da delil araştırması yapılacak yerde delillerin yok edilmeye başlanacağına ilişkin duyum alınması gibi gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, Cumhuriyet savcısı tarafından arama emri verilebilmektedir. Aksi halde verilen arama emri hukuka aykırı olduğundan arama sonucu elde edilen deliller de hukuka aykırı sayılacaktır.
Gece vaktinde konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde arama yapılabilmesi mümkün değildir. Lakin gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, suçüstü halinde ya da firar eden kişinin yakalanması veya tutuklu/hükümlünün yakalanabilmesi amacıyla gece vaktinde bu yerlerde arama yapılabilmektedir. Bu yerlerde arama yapılması kararını hakim ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı verebilmektedir. Dolayısıyla gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı gece araması yapılması emri verebilir. Lakin gecikmesinde sakınca bulunan hal somut olgularla desteklenmelidir. Lakin gece araması gecikmesinde sakınca bulunan hale dayanmıyorsa arama yalnızca hakim kararı ile mümkündür. Aksi takdirde yapılan arama hukuka aykırı olacaktır.
Acil Durumlarda Gece Araması İstisnası
Kural konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece aramasının yapılamaması ise de gecikmesinde sakınca bulunan halde bu yerlerde gece vaktinde arama yapılabilir. Gecikmesinde sakıncalı durum, derhal işlem yapılmadığı takdirde, suçun delillerinin ortadan kaybolması olasılığının ortaya çıkması halini ifade etmektedir. Bu durumda gece araması yapılabilmektedir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde gece araması yapılması için Cumhuriyet Savcısının arama emri düzenlemesi gerekir. Esasında arama hakim kararıyla yapılmaktadır. Lakin gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından arama emri verilebilmektedir. Bu durumda gecikmesinde sakınca bulunan hal somut olgular ile desteklenmelidir. Hemen el konulmadığı takdirde suç delillerinin imha edilecek olması ya da şüphelinin kaçmak üzere olması durumu örnek olarak verilebilir.
Konutta Arama ve Kişi Hakları
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda konutta arama yapılması durumu özel olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemede konutta ve işyerlerinde arama yapılabilmesi hakkında kolluk amirinin yazılı emriyle yapılabileceğine açıkça cevaz verilmediğinden dolayı ancak hakim ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının yazılı emriyle konutta ve işyerlerinde arama yapılabilecektir.
Ayrıca kanunda konut, işyerinde veya diğer kapalı alanlarda aramanın gerçekleştirildiği sırada Cumhuriyet Savcısı hazır bulunmadığı takdirde o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu verdiği bir kararında aramada bu kişilerin bulunmaması durumunda elde edilen delillerin hukuka aykırı olacağına hükmetmiştir: “Dolayısıyla kolluk, arama işlemi gerçekleştirilirken aramada bulunmaya yetkili kişilerin işlem sırasında hazır bulunmasına imkan tanımak zorundadır. Bununla birlikte kanunun öngördüğü hallerde aramada hazır bulunması gerekli kişilerin var olup olmadığına dikkat etmek ve bu hususu arama tutanağına geçirmekle de görevlidir. Kanaatimizce söz konusu komşu veya ihtiyar heyetinden iki kişi bulunmaksızın arama yapılması halinde elde edilecek deliller hukuka aykırı olacak ve hükme esas teşkil etmeyecektir.” (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2013/464 K. 2015/132 T. 28.04.2015)
Gece Arama Sırasında Kişinin Sahip Olduğu Haklar
Gece araması, kural olarak hâkim kararıyla ve belirli şartların oluşması halinde yapılabilen, özel hayatın gizliliği açısından hassas bir koruma gerektiren bir işlemdir. Bu nedenle kişi, aramanın hukuka uygun biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini denetleme hakkına sahiptir. Arama kararının kendisine gösterilmesini isteme, arama sırasında hazır bulunma veya bir yakınının ya da avukatının hazır bulunmasını talep etme, yapılan işlemlerin usule uygun olup olmadığını gözlemleme gibi haklara sahiptir. Ayrıca aramanın gece vakti yapılabilmesi için “gecikmesinde sakınca bulunan hal” veya “suçüstü” gibi istisnai durumların bulunması gerektiğini bilme ve bu şartların varlığını sorgulama hakkı da kişiye tanınmıştır.
Bunun yanında kişi, arama sırasında yapılan işlemlerin tutanak altına alınmasını isteyebilir ve tutanağa kendi beyanlarını yazdırma hakkına sahiptir. Eşyalarına el konulması durumunda elkoyma kararının kendisine bildirilmesini ve alınan eşyalarla ilgili ayrıntılı bir liste düzenlenmesini talep edebilir. Bu durum sonrasında arama veya elkoyma işlemlerinin hukuka aykırı olduğuna dayalı olarak talep edilecek tazminat açısından kolaylık sağlayacaktır.
Usulsüz Gece Aramasının Sonuçları
Gece araması yalnızca kanunda sayılan sebeplerin mevcut olması haline yapılabilmektedir. Bu sebeplerin mevcut olmaması halinde gece araması yapılamaz, yapılsa bile elde edilen deliller hukuka aykırı nitelikte olup bu delillere dayalı olarak mahkumiyet hükmü kurulamaz. Aynı şekilde konutta, işyerinde veya diğer kapalı alanlarda arama yapılabilmesi için hakim kararı ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının arama emrinin bulunması gerekmektedir. Yetkili merciden alınan bir arama kararı olmadıkça yapılan arama ve bu arama ile elde edilen deliller hukuka aykırı olacaktır.
Aynı zamanda usulüne uygun alınan bir karar bulunmadan bir arama gerçekleştirilmesi halinde bu eyleme karşılık cezai yaptırım da gündeme gelebilmektedir. Örneğin hukuka uygun şekilde alınan bir arama kararı olmadan bir kimsenin konutuna girilmesi Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen konut dokunulmazlığını ihlal suçunu oluşturacaktır. Benzer nitelikteki eylemler özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu da oluşturabilmektedir. Bu durumda konut dokunulmazlığı ya da özel hayatın gizliliği ihlal edilen kişi hukuka aykırı aramayı gerçekleştiren kamu görevlileri hakkında suç duyurusunda bulunmalıdır. Buna ilişkin daha detaylı bilgiye “Suç Duyurusu Nasıl Yapılır” adlı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Gece Aramasında Elde Edilen Delillerin Geçerliliği
Gece araması yalnızca suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılabilmektedir. Bu haller haricinde gece vaktinde konutta, işyerinde veya diğer kapalı alanlarda arama yapılamamaktadır. Bu hallere dayanmadan yapılan aramalarda elde edilen deliller hukuka aykırıdır.
Aynı zamanda arama kararı için hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının arama emri vermesi gerekir. Konutta, işyerinde veya diğer kapalı alanlarda arama için kolluk amirinin arama emri verme yetkisi bulunmamaktadır. Yetkili merci tarafından verilmiş bir arama kararı/arama emri bulunmaması halinde aramadan elde edilen deliller hukuka aykırı olacaktır.
Gece Araması ve Özel Hayatın Gizliliği
Gece araması, kişinin konut dokunulmazlığı ve özel hayatının gizliliği açısından en yoğun müdahalelerden biri olduğundan, hukuk düzeninde sıkı şartlara bağlanmıştır. Gece vaktinin mahremiyeti ve kişinin kendini en güvensiz hissedebileceği bir zaman dilimi olması nedeniyle, bu tür aramaların yalnızca hakim kararıyla ve istisnai bazı durumlarda yapılmasına izin verilir.
Hukuka uygun bir arama kararı olmadan kolluk kuvveti tarafından yapılan aramalarda (örneğin yetkili mercinin kararı olmadan ya da arama şartlarının gerçekleşmemesi) zarara uğrayanlar tazminat davası açabilir. Ayrıca bu durumda kolluk görevlilerinin cezai sorumluluğu da (özel hayatın gizliliğini ihlal ya da konut dokunulmazlığını ihlal suçu) gündeme gelebilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gece Araması Hangi Durumlarda Yapılabilir?
Gece araması yalnızca suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılabilmektedir.
Gece Araması İçin Mutlaka Hakim Kararı Şart Mı?
Gece araması konutta, işyerinde ya da diğer kapalı alanda gerçekleştiriliyorsa hakim kararı gerekmektedir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından arama emri verilebilmektedir.
Polis Gece Saatlerinde Kapıyı Çaldığında Açmak Zorunda Mıyım?
Polisin elinde yetkili merci tarafından verilen bir arama kararı varsa bu arama kararına uyma yükümlülüğü mevcuttur. Dolayısıyla kapının açılmaması durumunda polisin zor kullanmak suretiyle konuta girerek arama yapma yetkisi mevcuttur.
Gece Araması İstisnası Nedir?
Gece araması Anayasada ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde korunan temel hak ve hürriyetlere ağır bir müdahale teşkil ettiğinden 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu’nda gece aramasının yalnızca istisnai hallerde yapılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre gece araması yalnızca suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılabilmektedir.
Savcı Talimatıyla Gece Araması Yapılabilir Mi?
Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından arama emri verilmesi mümkündür.
Konutta Haber Verme Yükümlülüğü Gece Aramasında Geçerli Midir?
Gece aramasında da konutta haber verme yükümlülüğü kural olarak geçerlidir; yani aramaya başlamadan önce kişiye aramanın gerçekleşme nedeni ve kararın içeriği bildirilmelidir. Ancak suçüstü halinde ya da gecikmesi sakınca bulunan hallerde bunun sınırlı şekilde gerçekleşmesi mümkündür.
Gece Araması Usulsüz Yapılırsa Sonuç Ne Olur?
Bu aramanın yetkili merci kararı olmaksızın yapılması durumunda ya da koşulları oluşmadan gerçekleşmesi halinde usulsüz bir arama söz konusu olmaktadır. Bu durumda arama sonucu elde edilen deliller hukuka aykırı olmaktadır. Hukuka aykırı elde edilen deliller mahkeme tarafından hükme esas alınamaz ve bu delillere dayanarak mahkumiyet hükmü kurulamaz.
Gece Aramasında Elde Edilen Deliller Geçerli Sayılır Mı?
Ortada yetkili merci tarafından verilen bir arama kararı mevcutsa ve gece araması yapılabilmesi şartları da oluştuysa gece araması sonucu elde edilen deliller geçerli (hukuka uygun) sayılacaktır.
Gece Aramasına Engel Olmanın Cezası Var Mı?
Bu durumda Türk Ceza Kanunu’nun 265. maddesinde düzenlenen görevi yaptırmamak için direnme suçu oluşabilmektedir. Bu suçun faili açısından kanun altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Ayrıca bu suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi ya da silah ile işlenmesi hali de cezayı artıran nitelikli hal kapsamındadır.
Gece Araması ile Gündüz Araması Arasındaki Fark Nedir?
Gece vaktinde arama yapılması gündüz vaktine göre temel hak ve özgürlüklere daha ağır müdahale ettiğinden yalnızca kanunda sayılan istisnai hallerde yapılabilir.
SONUÇ
Gece araması, temel hak ve özgürlüklere ağır müdahale etmesi sebebiyle Ceza Muhakemeleri Kanunu’nda istisnai durumlarda yapılabilecek şekilde düzenlenmiştir. Aramaların yapılma zamanında kural, gündüz vaktinde yapılmasıdır; gece vakti aramanın yapılabilmesi ise yalnızca hakim kararı bulunması veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerin varlığında Cumhuriyet Savcısının arama emri vermesiyle mümkündür. Yetkili merci gece vaktinde arama yapılabilmesine yalnızca; suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan haller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla karar verebilmektedir. Bu koşullar olmadan ya da yetkili merci kararı olmadan yapılan arama hukuka aykırıdır ve elde edilen deliller de mahkeme tarafından hükme esas alınamaz.

