Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı (2026)

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, bir start-up’ın fikir aşamasından ürün-pazar uyumuna (PMF), büyüme ve kalkınma turlarına, uluslararasılaşmaya ve çıkış stratejilerine kadar tüm aşamalarda karşılaşabileceği hukuki riskleri önceden tespit edip yönetilebilir hâle getirmek açısından kritik önemdedir.

Özellikle kişisel verilerin korunması, tüketici hukuku, elektronik ticaret, fikri mülkiyet (FSEK ve Sınai Mülkiyet Kanunu), çalışan-pay opsiyonu programları (ESOP), rekabet etmeme ve sır saklama, mesafeli satış ve dijital içerik sözleşmeleri, ödeme hizmetleri ve elektronik para (6493), yanı sıra yatırım sözleşmeleri ve pay sahipleri düzeni gibi alanlarda profesyonel destek almayan girişimler; idari para cezaları, sözleşmesel yaptırımlar, yatırımcı ihtilafları ve ölçekleme gecikmeleriyle karşılaşabilir. Bu nedenle Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı yalnızca ihtilaf anlarında değil, sürdürülebilir büyümenin ve yatırımcı güveninin sigortası olan stratejik bir bileşen olarak görülmelidir.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı Nedir?

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı; şirketin kuruluş, ürün geliştirme, pazara giriş, yatırım turları, ölçeklenme ve çıkış aşamalarındaki hukuki ihtiyaçların uçtan uca yönetimini kapsar. Bu hizmet, yalnızca uyuşmazlık çıktığında reaktif bir müdahale değildir; tersine riskleri önleyici bir yaklaşımla hukuki çerçevenin iş modeline entegre edilmesidir.

Omurgayı; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kanunu, 5846 sayılı FSEK, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve ilgili ikincil düzenlemeler oluşturur. Teknoloji geliştirme bölgeleri , Ar-Ge ve tasarım merkezleri , devlet destekleri, ihracat ve KOBİ programları da girişimlerin planlamasında dikkate alınır.

Bu kapsamda Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı; kuruluş ve tür seçimi, ana sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesi (SHA), yatırım sözleşmesi (ör. SAFE/convertible note/sermaye artırımı), hisse devirleri, opsiyon planları (ESOP), gizlilik sözleşmeleri (NDA), rekabet etmeme ve çalışan buluşları; gizlilik ve çerez politikaları, veri envanteri, açık rıza ve aydınlatma metinleri; B2C ve B2B sözleşmeleri; platform/marketplace uyumu; fikrî ve sınai mülkiyet portföyü; tedarikçi-müşteri sözleşmeleri ve dâhili uyum süreçlerini kapsar.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı Kapsamı

• Kuruluş ve Ortaklık Yapısı: Limited/Anonim şirket tercihleri, sermaye yapısı, imtiyazlı paylar, yönetim ve temsil; cap table şeffaflığı ve ilerideki yatırım turlarına hazırlık.

• Pay Sahipleri Sözleşmeleri: Ön alım/önalım, birlikte satış (tag-along), zorunlu satış (drag-along), veto hakları, kilit kararlar, bilgi alma ve denetim hakları, kilitli dönemler (lock-up).

• Yatırım Belgeleri: Ön niyet mektubu (term sheet), yatırım sözleşmesi, sermaye artırımı/bedelli ihraç, hisse devir protokolleri, kapanış (closing) koşulları.

• ESOP ve Çalışan İlişkileri: Opsiyon havuzu, hak ediş (vesting), cliff, erken ayrılma, işten ayrılmada haklar; gizlilik, rekabet etmeme ve yan iş kuralları.

• Ürün ve Müşteri Sözleşmeleri: SaaS/abonelik, yazılım lisansı, bakım-destek, hizmet seviyesi anlaşmaları (SLA), mesafeli sözleşme, iade-cayma, garanti.

• Veri ve Güvenlik: KVKK uyumu, veri işleyen sözleşmeleri (DPA), yurt dışına aktarım, saklama-imha politikaları, ihlal bildirimi ve olay müdahale planı.

• Fikri ve Sınai Mülkiyet: Yazılım kodu, veri tabanları, tasarımlar, markalar ve patent stratejisi; lisans-devir zinciri; açık kaynak uyumu.

• Uyuşmazlık Yönetimi: Arabuluculuk (ticari/iş), tahkim klozları, delil ve kayıt düzeni (KEP, zaman damgası, log), ihtiyati tedbir/ispat stratejileri.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Sermaye Piyasası ve Finansal Düzenlemeler

Girişim finansmanı doğrudan halka açık sermaye piyasası işlemleriyle sınırlı değildir; tohum ve erken aşama yatırımlarda melek yatırımcılar, kuluçka/accelerator programları ve VC fonları öne çıkar. Süreçte term sheet, değerleme, yatırım takvimi, cap table etkisi ve sulandırma yönetimi kritik unsurlardır. Türkiye’de SPK düzenlemeleri, kitlesel fonlama platformları ve yatırım hizmetleri bakımından önem taşır. Fintech tarafında 6493 rejimi; e-para/ödeme kuruluşu lisanslı taraflarla çalışma, dış kaynak kullanımı ve güvenlik standartları açısından belirleyicidir. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, yatırım belgelerinin Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu ile uyumunu ve yatırımcı haklarının makul dengelenmesini sağlar.

Yurt içi-yurt dışı gelir modellerinde KDV, stopaj, tevkifat, e-fatura/e-arşiv ve olası çifte vergilendirmeyi önlemeanlaşmaları dikkate alınmalı; platform gelir paylaşımlarında faturalama ve irsaliye süreçleri doğru kurgulanmalıdır. Vergisel planlama hukuki danışmanlıkla birlikte yürütülerek sürpriz mali yüklerden kaçınılır.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Sözleşmelerin Hazırlanması

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, sözleşme yaşam döngüsünü uçtan uca yönetir:

• Müşteri/SaaS Sözleşmeleri: Abonelik paketleri, lisans kapsamı, SLA, bakım-destek, veri işleme ve sorumluluk sınırlamaları; fesih-iade prosedürleri.

• Tedarik/Outsourcing & Bulut: Hizmet seviyeleri, bilgi güvenliği, alt yüklenici denetimi, veri yerelleştirme/aktarımı, iş sürekliliği.

• NDA ve Rekabet Etmeme: Yatırım görüşmeleri ve iş ortaklıklarında iki yönlü NDA; adil kapsam ve makul süreler.

• ESOP Belgeleri: Plan metni, opsiyon sözleşmeleri, hak ediş çizelgeleri, işten ayrılma ve vergisel etkiler.

• Pazaryeri/Platform Sözleşmeleri: Satıcı-alıcı ilişkileri, içerik ve marka koruması, iade-cayma, komisyon şeffaflığı.

Delil değeri yüksek kayıtlar (KEP, zaman damgası, loglar) uyuşmazlıklarda kritik rol oynar; sözleşmelerde tebligat adresi, bildirim yöntemi, kayıt saklama ve delil sözleşmesi titizlikle düzenlenir.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuki Danışmanlık

Canlı operasyon döneminde Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı en yoğun biçimde devrededir:

• Yönetim Süreçleri: Yönetim kurulu/genel kurul kararları, temsil yetkisi, iç yönergeler, imza sirküleri, onay akışları.

• Satış ve Müşteri İlişkileri: Sözleşme şablonlarının standardizasyonu, teklif-sipariş-teslim zinciri, şikâyet/iadede tüketici hukuku uyumu.

• Mevzuat İzlemesi: KVKK Kurulu karar ve rehberleri, e-ticaret ve reklam hukuku güncellemeleri, sektör-özel regülasyonlar.

• Eğitim ve Farkındalık: Ürün ekipleri için “hızlı uyum rehberleri”, kısa videolar, onboarding eğitimleri; yanlış alışkanlıkların önüne geçmek.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuki Danışmanlık – İş Hukuku

Start-up’larda roller hızla evrilir: yazılım, ürün, satış, pazarlama, operasyon ve destek ekipleri farklı modellerde (uzaktan/hibrid) çalışır. İş sözleşmelerinde gizlilik, fikrî ürün devri, yan iş ve rekabet etmeme hükümleri; performans kriterleri, prim-bonus yapıları ve opsiyon planları şeffaf biçimde yazılmalıdır. Fesih, arabuluculuk (dava şartı) ve delil yönetimi kritik önemdedir. Temel dayanak 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuattır. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, insan kaynakları süreçleri ile sözleşme dilinin uyumunu sağlar.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuki Danışmanlık – Bilişim Hukuku

• KVKK Pratikleri: Veri envanteri, minimizasyon, açık rıza/aydınlatma, meşru menfaat denge testleri; yurt dışına aktarım, veri işleyenlerle sözleşme (DPA), ihlal bildirimi.

• Platform ve İçerik: Kullanıcı sözleşmesi, topluluk kuralları, haksız/uygunsuz içeriklere müdahale, bildirim-kaldırma süreçleri, marka/ürün sahteciliği ile mücadele.

• Delil ve Adli Bilişim: Hesap ele geçirme, ödeme itirazı, sahte sipariş, API suistimali gibi olaylarda log bütünlüğü ve hızlı teknik inceleme; iç soruşturma kılavuzları.

• Reklam/Tanıtım Uyum: İddiaların kanıta dayalı olması, influencer iş birliklerinde şeffaflık ve mecburi işaretlemeler, çocuklara yönelik tanıtım hassasiyetleri.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk ve Tahkim Hizmetleri

Sözleşmesel ihlaller, haksız rekabet, IP ihlalleri, platform/marketplace kaynaklı sorumluluk iddiaları veya ödeme/iade anlaşmazlıklarında arabuluculuk hızlı ve maliyet etkin çözümler sunar (ticari ve iş uyuşmazlıklarının önemli bir kısmında dava şartı). Uluslararası sözleşmelerde tahkim klozları (yargı yeri, uygulanacak hukuk, hızlandırılmış usul) uyuşmazlıkların teknoloji bilgisi yüksek hakemler önünde çözülmesini sağlayabilir. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, bu klozların müzakeresinde ve uygulanmasında rehberlik eder.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuki Danışmanlık

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, şirketin kuruluşundan büyüme ve olgunluk dönemine kadar riskleri öngörerek güvenli ilerlemeyi sağlar. Ürün yol haritasına paralel mevzuat takibi, iç denetimler ve ekip eğitimleriyle riskler doğmadan yönetilir. Bu sayede yatırım süreçlerinde due diligence aşaması daha öngörülebilir ve hızlı geçer.

Fikri Mülkiyet Hakları ve Marka/Patent Danışmanlığı

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı; şirket adı ve ürün markalarının tescili, yazılım, veri tabanı, arayüz ve görsellerin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunması; buluş ve faydalı model-patent stratejisinin Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde planlanması; lisans/devir zincirlerinin eksiksiz kurulması; açık kaynak (open-source) lisanslarının uyumu; alan adı ihtilafları ve içerik kaldırma süreçlerini kapsar. Yazılım patentleri sınırlı olduğundan, yazılım ve veri üretiminde zaman damgası/noter onayı gibi kayıt mekanizmaları tercih edilebilir.

Uyuşmazlıkların Önlenmesi ve Çözümü

Standart sözleşme ve politika setleri, şeffaf iade-komisyon süreçleri, doğru aydınlatma metinleri ve açık topluluk kuralları pek çok ihtilafı doğmadan engeller. Uyuşmazlık doğduğunda ise hızlı iç çözüm, arabuluculuk, tahkim/dava yol haritası izlenir. Delil yönetiminde onay kayıtları, işlem logları, destek biletleri, e-posta yazışmaları ve uzman görüşleri öne çıkar. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, bu iskeleti şirketin iş modeline göre özelleştirir.

Kurumsallaşma ve Hukuki Danışmanlık

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı; iç yönergeler, onay akışları, etik kurallar, veri saklama ve olay müdahale planlarını yazılı hâle getirir. Düzenli ve çalışan eğitimleri (KVKK, reklam/tüketici, sözleşme okuryazarlığı) yatırımcı incelemelerinde şirketin güçlü profil sergilemesini sağlar. Uyum kültürü, hızlı büyüme dönemlerinde dağınıklığı önler.

Yabancı Yatırımcılar İçin Danışmanlık

Türkiye’de şirket kurmak veya ürün/hizmet sunmak isteyen yabancı yatırımcılar için kuruluş, vergi, çalışma/oturma izinleri, sözleşmelerin Türk hukuku ile uyumu, KVKK ve e-ticaret süreçleri ile ödemeler/vergilendirmekonularında yol haritası hazırlanır. Uluslararası sözleşmelerde uygulanacak hukuk ve yetki seçimi, tahkim ve icra kabiliyeti değerlendirilir. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, yerel kurallarla küresel beklentiler arasındaki boşluğu köprüler.

Şirketlere Online Hukuk Danışmanlığı

Dağıtık ekiplerle çalışan start-uplar için Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı çevrim içi biçimde sunulduğunda; sözleşme inceleme, uyum denetimi, risk analizi ve eğitimler güvenli dijital kanallardan, zaman ve maliyet avantajıyla yürütülebilir. Versiyon kontrollü doküman yönetimi ve e-imza süreçleri operasyonu hızlandırır.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığında Şirket Avukatının Rolü

Start-up avukatı yalnızca sözleşme yazmaz; ürün öncesi uyum kontrolü, reklam ve kampanyaların denetimi, kullanıcı sözleşmelerinin sadeleştirilmesi, işe alım/işten çıkarma süreçlerinin mevzuata uygun yönetimi, yerelleştirme ve dağıtım stratejilerinde risk analizi, veri aktarımı ve güvenliği konularında da stratejik rol üstlenir. Böylece Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, bugünkü risklerden korurken gelecekte güvenli büyümeyi de mümkün kılar.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı Ücretlendirmesi

Ücretler; hizmet kapsamı, süreklilik ve şirket ölçeğine göre belirlenir. Kurumsal danışmanlıkta Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi alt sınır kabul edilir; çok dilli sözleşme, yüksek işlem hacmi, yoğun veri işleme, çok ülke operasyonu ve sık ürün sürümleri fiyatı etkileyebilir. Düzenli operasyonu olan start-uplarda abonelik modeli (aylık sabit) veya paket bazlı fiyatlandırma öne çıkar; böylece Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı bir gider değil, risk azaltıcı yatırım hâline gelir.

Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Yükümlülüğü

Esas sermayesi belirli tutarın üzerindeki anonim şirketlerin avukatla sözleşme yapması zorunluluğu (1136 s. Avukatlık Kanunu m.35/3) start-uplar için de gündeme gelebilir. Bu yükümlülüğe uyulmaması idari para cezası doğurur. Bunların yanında eşik ve ceza tutarları dönemsel olarak güncellendiğinden, yürürlükteki tarife ve mevzuatın kontrolü önemlidir.

Start-up Şirketi Avukatı Faaliyetleri Nelerdir?

• Sürekli hukuki danışmanlık ve ürün/özellik öncesi uyum kontrolü

• KVKK uyum denetimi, veri işleyen sözleşmeleri (DPA) ve aktarım kurguları

• Pay sahipleri sözleşmesi (SHA), yatırım sözleşmeleri, hisse devirleri, ESOP

• SaaS/abonelik, platform/marketplace, tedarik ve bulut sözleşmeleri

• Marka tescili, telif/lisans zinciri, açık kaynak uyumu, ihlal ve içerik kaldırma

• Tüketici şikâyetleri, iade/geri ödeme süreçleri; mesafeli sözleşme ve ön bilgilendirme

• Ticari elektronik ileti izinleri ve İYS süreçleri

• Uyuşmazlıklarda arabuluculuk, tahkim ve dava takibi

• Vergi/ödeme akışlarının sözleşmesel değerlendirmesi

Sıkça Sorulan Sorular

Start-up şirketlerinde avukat bulundurmak zorunlu mu?

Sermaye ve şirket ölçeğine göre 1136 sayılı Kanun m.35/3 kapsamına girebilecek anonim şirketlerde avukatla sözleşme zorunluluğu doğabilir. Ayrıca işleyişin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na, e-ticaret, reklam/tüketici ve ödeme mevzuatına uyumu için Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı pratik bir zorunluluktur.

Dijital ürün/hizmetlerde iade/cayma var mı?

Dijital içeriklerde anında ifa ve tüketicinin açık onayı gibi koşullar varsa cayma hakkı istisnaları gündeme gelebilir; ancak ön bilgilendirme ve sözleşme şeffaflığı esastır. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, akışı sektörünüze uygun şekilde yapılandırır.

E-posta/SMS/push gönderimleri için ne gerekir?

Ticari elektronik iletilerde açık onay ve İYS kayıt/ret yönetimi zorunludur. Ret tercihlerinin kolay ve ücretsiz olması gerekir.

Platformlar için içerik sorumluluğu nedir?

Kullanıcı içeriği barındıran platformlar; hukuka aykırı içerik bildirimlerine etkin yanıt vermek, gerekli kayıtları/logları tutmak ve bildirim-kaldırma süreçlerini işletmek zorundadır. Marka ve telif ihlallerine karşı hızla aksiyon alınmalıdır.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuki Danışmanlık ücreti nedir?

Ücret; iş yükü, sözleşme hacmi, veri işleme kapsamı, çok ülke operasyonu ve yatırım süreci yoğunluğuna göre belirlenir. Şeffaf KPI’larla abonelik modeline bağlanması önerilir.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuki Danışmanlığı neleri kapsar?

• Sözleşmeler: Müşteri/tedarik/SaaS, platform, bulut, yatırım, SHA, ESOP.

• Tüketici/e-ticaret: Mesafeli sözleşme, iade-cayma, reklam ve kampanya uyumu sağlama,

• KVKK: Veri envanteri, aktarım, ihlal müdahalesi.

• Fikri haklar: Marka-telif-patent stratejisi, lisans/devir, içerik kaldırma.

• Uyuşmazlık: Arabuluculuk, tahkim, dava/icra süreçlerinin takibi.

• Yönetim: Kurumsal yönetim, iç yönergeler, eğitim, güncel mevzuatı izleme.

Start-up Danışmanlığı Hizmeti Almanın Avantajları Nelerdir?

• Hukuki güvenlik: Ürün ve özellikler baştan mevzuata uygun kurgulanır.

• Zaman ve verimlilik: Standart şablonlar ve ilk seferde doğru kurgu revizyon ve gecikmeleri azaltır.

• Risk yönetimi: Şeffaf sözleşmeler ve açık politikalar uyuşmazlıkların çoğunu önler.

• Maliyet avantajı: İdari para cezaları ve dava maliyetlerinden kaçınılır.

• İtibar ve güven: Uyum kültürü, yatırımcı ve müşteri nezdinde güven üretir.

• Hızlı çözüm: Alışık danışman kriz anında hemen harekete geçer.

• Yatırımcı uyumu: Due diligence süreçleri temiz ve hızlı tamamlanır.

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı Neden Önemlidir?

Start-up dünyası; yazılım, veri, abonelik ekonomisi, platform yönetimi, ödeme akışları ve uluslararası işlemlerin kesiştiği çok disiplinli bir alandır. Bu karmaşıklık; KVKK, e-ticaret/tüketici, reklam, 6493 sayılı kanun ve fikri mülkiyet gibi rejimlerin eşzamanlı uygulanmasını gerektirir. Küçük bir ihmal dahi idari para cezası, sözleşme feshi, içerik kaldırma, erişim engeli veya yatırım turu gecikmesine dönüşebilir. Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı; sözleşmelere, politikalara ve operasyonel süreçlere gömülü önleyici bir koruma kalkanı kurar.

Startup Hukuku Nedir? Türkiye’de Girişimciler İçin Hukuki Yol Haritası

Girişimcilik ekosisteminin hızla büyüdüğü günümüzde, startup’lar sadece yenilikçi fikirlerle değil, doğru hukuki adımlarla da başarıya ulaşabiliyor. Hukuki açıdan sağlam temellere oturmayan bir girişim, daha yolun başında ciddi risklerle karşılaşabilir. İşte bu noktada startup hukuku, girişimlerin kuruluş aşamasından yatırım almaya, sözleşmelerden marka korumasına kadar birçok kritik alanda devreye giriyor.

Bu makalede sırasıyla Startup Hukuku Nedir, Türkiye’deki Yasal Düzenlemeler, Startup ve Girişimcilik Hukuku, Başarılı Bir Startup İçin Hukuki Stratejiler ve Startup Hukuki Uyuşmazlıkları konularını inceleyeceğiz.

Startup Hukuku Nedir?

Startup hukuku, girişimlerin kuruluşundan büyüme aşamasına kadar karşılaşabileceği tüm hukuki süreçleri kapsayan özel bir hukuk dalıdır. Geleneksel şirketlerden farklı olarak startup’lar, genellikle teknoloji odaklı, hızlı ölçeklenebilir ve yatırım odaklı şirketlerdir. Bu dinamik yapı, klasik ticaret hukuku uygulamalarının ötesinde özel hukuki çözümler gerektirir.

Startup hukukunun kapsadığı başlıca alanlar:

• Şirket kuruluş yapısının belirlenmesi (anonim mi limited mi?)

• Ortaklık sözleşmeleri (founder agreements)

• Hisse devri ve vesting modelleri

• Melek yatırımcı ve VC yatırımları

• Fikri ve sınai mülkiyet hakları

• Çalışan sözleşmeleri ve gizlilik anlaşmaları

• Kişisel verilerin korunması (KVKK & GDPR)

Özetle, startup hukuku; girişimcilerin fikri mülkiyetini koruyan, yatırımlar öncesi riskleri minimize eden ve şirket içi dengeyi sürdürebilir kılan bir güvenlik şemsiyesidir.

Startup İle İlgili Türkiye’de Yasal Düzenlemeler

Türkiye’de startup ekosistemi hızla büyürken, hukuki altyapı da bu gelişmelere paralel olarak şekilleniyor. Her ne kadar doğrudan “startup kanunu” bulunmasa da, birçok mevcut düzenleme girişimcileri yakından ilgilendiriyor.

1. Şirket Kuruluşu ve Ticaret Hukuku

• Girişimler genellikle limited ya da anonim şirket şeklinde kuruluyor. Yatırım almayı hedefleyen startup’lar için anonim şirket daha avantajlı.

• Türk Ticaret Kanunu (TTK), şirket kuruluşları, genel kurullar, pay devirleri ve yönetim kurulu yapıları açısından bağlayıcıdır.

2. Yatırım Süreçleri ve Sermaye Artırımı

• Yatırım turları öncesi yapılması gereken due diligence süreçleri, yatırımcı sözleşmeleri, SHA (Shareholders Agreement) gibi belgeler, startup hukuku kapsamında detaylandırılır.

• Melek yatırımcılar için Bireysel Katılım Sermayesi (BKS) sistemi vergi avantajları sunar.

3. Fikri Mülkiyet Hakları

• Marka, patent, faydalı model ve yazılım gibi unsurların korunması için Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil işlemleri gereklidir.

• Özellikle SaaS ve teknoloji girişimleri için yazılım kodlarının telif hakları da koruma altına alınmalıdır.

4. KVKK ve GDPR Uyumu

• Kullanıcı verisi toplayan her startup, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile uyumlu olmak zorundadır.

• Avrupa pazarına açılmak isteyen girişimler için GDPR da dikkate alınmalıdır.

Startup ve Girişimcilik Hukuku

Startup hukuku, girişimcilik hukukunun bir alt kümesi olarak düşünülebilir. Ancak startup’ların doğası gereği karşılaştığı durumlar daha farklı ve dinamiktir.

Ortaklık İlişkilerinin Hukuki Çerçevesi

• Kurucu ortaklar arasında yapılacak bir kurucu ortaklık sözleşmesi, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önlemek adına kritik önem taşır.

• Vesting modeli, kurucuların şirkette uzun vadeli kalmasını sağlayan, hisse hak edişine dayalı bir sistemdir. Özellikle yatırımcılar için bu model bir güvence mekanizmasıdır.

Yatırım Sözleşmeleri

• Girişimcilerle yatırımcılar arasında yapılan SAFE, convertible note, SHA gibi sözleşmeler, sermaye yapısını etkiler.

• Bu sözleşmelerdeki “liquidation preference”, “anti-dilution”, “drag-along”, “tag-along” gibi terimlerin doğru anlaşılması gerekir.

Çalışan İlişkileri

• Startuplar çoğu zaman yetenekli ekipler kurarak büyür. Ancak bu ekip üyeleriyle yapılacak iş sözleşmeleri, gizlilik ve rekabet yasağı maddeleriyle desteklenmelidir.

• Özellikle yazılımcılarla yapılan sözleşmelerde, geliştirilen ürünlerin fikri haklarının kime ait olduğu açıkça belirtilmelidir.

Bu hususta daha detaylı bilgi edinmek isterseniz “İstanbul Startup Avukatı” başlıklı makalemize göz atabilirsiniz.

Hangi Şirketler Danışmanlık Almalıdır?

Fikir aşamasındaki ekiplerden hızlı büyüyen scale-uplara, pazar yeri/abonelik platformlarından fintech-sağlık/edtech-AI girişimlerine kadar her start-up, Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı’ndan fayda görür. Özellikle yeni kurulan girişimler; ortaklar arası ilişki, IP sahipliği, dış kaynak sözleşmeleri, müşteri sözleşmeleri, gizlilik-çerez metinleri, iade-geri ödeme adımları ve yatırım belgeleri gibi konularda kolayca hata yapabilir. Danışmanlık, yaş doğrulama-ebeveyn onayı (gerekli ise), sahteciliğin önlenmesi, marka/telifin korunması, şikayetlerin hızlı çözümü gibi kritik noktaları sade ve uygulanabilir bir çerçeveye oturtur.

Start-up Kaynaklı Davalarda Mahkeme Masrafları Ne Kadar?

Masraflar; davanın türü, değeri, mahkemenin uzmanlığı (Asliye Ticaret, Fikrî ve Sınai Haklar, İş, Tüketici vb.), yargılama usulü (basit/yazılı), bilirkişi veya keşif gerekliliği ve duruşma sayısına göre değişir. Sözleşme, haksız rekabet, marka/telif ve tüketici uyuşmazlıklarında harç ve gider kalemlerinin niteliği farklılaşabilir. Uygulamada başvuru harcı, peşin harç ve gider avansı ilk aşamada alınır; tebligat, müzekkere ve posta giderleri bu avanslardan karşılanır ve süreç içinde avansın tamamlanması istenebilir.

Bilirkişi incelemesi, keşif ve rapor sayısı arttıkça giderler yükselir; tanık dinletilmesi, teknik uzman görüşü, çeviri(yabancı dilde sözleşme/delil) ve gerekiyorsa apostil–yeminli tercüme masrafları da eklenir. İhtiyati tedbir/ispat gibi geçici korumalarda mahkemenin takdir edeceği teminat yükümlülüğü doğabilir. İlk derece kararından sonra istinaf/temyiz aşamalarında da ayrı harç ve masraflar söz konusudur. Masraf yönetiminin öngörülebilir olması için başta bütçe planı yapılması, olası bilirkişi/keşif ihtiyaçlarının erkenden belirlenmesi, delillerin dijital ve düzenli sunulması, tebligat adreslerinin doğru tutulması ve gider avanslarının zamanında tamamlanması önerilir.

SONUÇ

Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, fikirden lansmana ve ölçeklenmeye kadar tüm aşamalarda riskleri önceden tespit edip yönetilebilir hâle getirerek girişimin sürdürülebilir büyümesine zemin hazırlar. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, e-ticaret ve tüketici hukuku, 6493 sayılı kanun çerçevesinde ödeme ve güvenlik kuralları, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Sınai Mülkiyet ile marka-telif-patent koruması; SaaS/abonelik ve platform sözleşmeleri, ESOP ve yatırım belgeleri doğru kurgulandığında hem maliyetleri hem de itibar risklerini düşürür. Bu nedenle Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı, yalnızca “uyum” başlığı değil; ürün, büyüme ve yatırım üçgeninde şirketin rekabet gücünü artıran stratejik bir yatırım olarak görülmelidir.

Bununla birlikte her girişimin ihtiyacı farklıdır; standart metinler veya genel şablonlar karmaşık senaryolarda yetersiz kalabilir. Bu yüzden Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı çerçevesinde şirketler hukuku alanında uzman bir avukata danışılması kritik önemdedir: uzman bir avukat, şirketin özgün iş modeline göre sözleşmeleri, veri akışlarını, yatırım belgelerini ve iç prosedürleri özelleştirir; olası krizlerde hızlı ve etkili bir yol haritası sunar. Sonuç olarak, Girişim Sermayesi ve Start-up Şirketleri İçin Hukuk Danışmanlığı ile uzman bir avukatın sürekli rehberliği bir araya geldiğinde, girişim hem yerel hem de küresel pazarda güvenle büyür; uyum, itibar ve ticari hedefler dengeli şekilde ilerler.