PROFESYONEL FUTBOLCU ALACAKLARININ TAHSİLİ VE DAVALARI (2026)
Profesyonel futbolcu alacaklarının tahsili ve davaları, aslında sporcunun imzalamış olduğu ve esasen bir hizmet sözleşmesi niteliğine sahip profesyonel futbolcu sözleşmeleri ekseninde çözüme kavuşturulur. Bu sözleşme kapsamında futbolcunun aylık maaşı, garanti ücreti, imza parası ve performans ücretleri gibi kalemler kararlaştırılabilir. Bu konuda Türkiye Futbol Federasyonu’nun talimatları ve diğer yasal mevzuat taraflara yol göstermektedir. Bu yazımızda sizlere öncelikle profesyonel futbolcuların alacak kalemleri aktarılacak ve sonrasında bu alacakları kendisine ödenmeyen profesyonel futbolcunun başvurabileceği yargı yollarından bahsedeceğiz.
Profesyonel Futbolcu Alacakları Nelerdir ve Nasıl Doğar?
Profesyonel futbolcu alacaklarından bahsetmeden önce profesyonel futbolcu sözleşmesinden kısaca bahsetmek gerekir. Bu sözleşme ile; profesyonel futbolcu sözleşmenin diğer tarafı olan futbol kulübüne bağımlı ve sürekli olarak sportif faaliyetlerde bulunmayı, buna karşılık da futbol kulübünün futbolcunun göstermiş olduğu emek ve çabanın karşılığı olan ücreti ödemesini üstlenmektedir.
Futbolcu bu sözleşme ile yalnızca müsabakalara katılma edimini üstlenmemektedir. Aynı zamanda antrenmanlara eksiksiz katılmayı, takımı ile uyum içinde ve koordineli bir ilişki içerisinde bulunmayı, gerektiğinde işi ile ilgili reklam ve tanıtım faaliyetlerine katılmayı, kulüp veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından düzenlenen eğitimlere, kurslara, konferanslara ve derslere katılmayı da üstlenmektedir. Futbolcunun bu borcu şahsa sıkı sıkıya bağlı bir borçtur.
Profesyonel futbolcu sözleşmesi niteliği itibariyle bir hizmet sözleşmesi olup bu sözleşmenin asli unsurlarından biri de ücrettir. Eğer futbolcu emeği karşılığında bir ücret almıyorsa amatör futbolcu statüsünde olacaktır. Ücret alacağının net ya da brüt olarak sözleşmede kararlaştırılması mümkündür. Lakin böyle bir belirtme yapılmadıysa, sözleşmede yer alan ücret tutarının brüt olduğu TFF Tahkim Kurulu tarafından kabul edilmektedir.
Profesyonel futbol sözleşmelerinde, futbolcuların transfer ve aylık ücretleri olarak iki tip ücret hakları bulunmaktadır. Transfer ücreti, imza parası olarak da ifade edilmekte olup yalnızca yeni transfer edilen futbolculara değil sözleşme süresi sona erdikten sonra sözleşmesi yenilenen futbolculara da imza atılırken ödenebilmektedir. Transfer ücreti tamamen peşin ödeyebileceği gibi bir kısmı peşin kalan kısmının ise vadeli ödenebilmesi de mümkündür. Zira transfer ücretinin sözleşme içerisinde yer alma zorunluluğu bulunmadığından kararlaştırılması tarafların iradelerine ve bu hususta anlaşmalarına bırakılmıştır.
Profesyonel futbolcu sözleşmesinde yer alması gerekli olan asıl ücret tipi aylık ücrettir. Nakdi olarak belirlenmesi gerekli olan aylık ücretin transfer ücretinden farklı olarak ayni olarak (örneğin bir taşınmaz, araba) belirlenmesi mümkün değildir. Kararlaştırılacak olan aylık ücretin asgari ücretten az olamayacağı Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Hakkında Talimat‘ın 21. maddesinde belirtilmiştir. Aylık ücret, garanti ücret niteliğindedir. Dolayısıyla futbolcuların sergileyecekleri performansın aylık ücretin ödenmesinde bir önemi bulunmamaktadır. Yani futbolcuların sakatlık durumu, kart ya da disiplin cezası almış olması nedeniyle sahalardan uzak kalması veya teknik direktörün tercihi nedeniyle antrenmanlarda yer alıp maçlarda görev almaması durumlarında da futbolcuya aylık ücret ödenmesi gerekecektir.
Bunların yanında profesyonel futbolcuya maç başı ücret de ödenebilir. Maç başı ücreti, transfer ücretinin bir ödeme yöntemi olabileceği gibi transfer ücreti ve aylık ücretten bağımsız olarak maç başına belirli bir miktar belirlenmek suretiyle forma giydiği müsabakalarda hak kazanılan ilave ücret ödenmesi de olabilir.
Ayrıca profesyonel futbolcu alacaklarında performans primlerine de değinmek gerekir. Prim iş hukukunda da sıklıkla karşılaşılan ve hizmet edimi karşısında ödüllendirmeyi amacı güden bir ücrettir. Prim ücretinin hak edilebilmesi için futbolcu tarafından harcanan bir emek ile başarının kazanılmış olması şartı bulunmaktadır. Profesyonel futbolcu sözleşmelerinde prim şartlarının belirlenmesi gerekir. Bu belirleme sözleşmenin içerisinde özel bir hükümle belirlenebileceği gibi yapılacak olan ek bir protokol ile de belirlenebilir. Primin talep edilebilmesi ise belirlenen koşulun (örneğin şampiyon olunması ya da üst lige çıkılması) gerçekleşmesine bağlıdır.
Burada, profesyonel futbolcu sözleşmelerinde yer almasa da ligin gidişatına göre veya değişen şartlara göre kulüp yöneticileri tarafından önemli olarak değerlendirilen müsabakalardan önce futbolcuların motivasyonunu arttırmak amacıyla bazı vaatlerde bulunulma durumuna değinmekte fayda görüyoruz. Bu durumlarda; Tahkim Kurulu kararları da prime hak kazanacağı yönündedir. Zira bu yönde kararların zemininde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerinde düzenlenen “ilan yolu ile ödül sözü verme” müessesenin olduğu kabul edilmektedir. Buna göre bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür. Prim sözleşmede çeşitli biçimlerde düzenlenebileceği gibi uygulamada en çok başvurulan prim çeşitleri gol ve asist primleridir.
Profesyonel futbolcu alacaklarından olan aylık ücret, sözleşmede belirlenen günde muaccel olacaktır. Dolayısıyla futbolcu aylık ücretini kararlaştırılan tarihte futbol kulübünden talep edebilecektir. Unutulmamalıdır ki dönemsel edim olan aylık ücret alacağı için kanunda 5 yıllık bir zamanaşımı öngörülmüştür. Dolayısıyla aylık ücret, muaccel olmasından itibaren 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar ve eksik borç haline gelir. Transfer ücreti ise imza ücreti olarak kararlaştırıldığında sözleşmenin taraflarca imzalanıp yürürlüğe girmesi ile muaccel olacak ve futbolcu alacağını kulüpten talep edebilecektir.
Primde ise öncelikle bu durumun profesyonel futbolcu sözleşmesinde kararlaştırılması gerekir. Eğer sözleşmede kararlaştırılmışsa prime bağlanan geciktirici koşulun gerçekleşmesi gerekir. Örneğin sözleşmede prim şampiyon olma durumuna bağlanmışsa bu bir geciktirici koşuldur ve futbolcu şampiyonluk olmadan bu primi kulüpten talep edemez.
Futbolcunun Ücret, Prim ve Sözleşme Kaynaklı Alacak Hakları
Profesyonel futbolcu alacakları; oyuncunun kulüp ile imzaladığı profesyonel futbolcu sözleşmesinden doğan ücret, prim ve diğer parasal hakların tamamını ifade eder. Bu kapsamda aylık ücret, maç başı ve başarıya bağlı primler, sözleşmede kararlaştırılan imza parası profesyonel futbolcu alacaklarının başlıca unsurlarıdır. Profesyonel futbolcu alacaklarından ücret, sözleşmenin esaslı edimidir. Zira profesyonel futbolcu sözleşmesi niteliği itibariyle hizmet sözleşmesidir. Ücretin sözleşmede belirtilen zamanda ifa edilmemesi halinde temerrüt hükümlerinin uygulanması meydana gelir ve profesyonel futbolcu alacakları bakımından faiz ve tazminat taleplerini gündeme getirir.
Profesyonel futbol alacaklarından olan ücretin ödenmemesi halinde, futbolcunun izlemesi gereken adımlar hak kaybı yaşamaması adına önemlidir. Eğer bu durumda futbolcu sözleşmesini feshetmek istiyorsa kulübüne ve bilgilendirmek amacıyla TFF’ye noterden ihtarname göndererek ücretin 30 gün içinde ödenmesini talep etmelidir. Bu süreye rağmen futbolcuya hakettiği ücret ödenmezse futbolcu sürenin sona ermesinden itibaren ancak 7 gün içinde sözleşmesini feshedebilir.
Profesyonel futbolcu alacaklarından biri olan prim alacağı ise geciktirici koşula bağlı olup bu koşul gerçekleştiğinde talep edilebilebilir (muaccel) hale gelir. Örneğin sözleşmede önemli bir maçın kazanılması halinde prim ödeceği belirtilmişse bu maçın kazanılması ile futbolcu kulüpten bu tutarı talep edebilecektir. Eğer kulüp bu tutarı ödemezse; bu durumda kulübe noter aracılığı ile ihtarname göndermek gerekir.
Kulüpten Alacaklı Olan Futbolcuların Hukuki Başvuru Yolları
Profesyonel futbolcu alacakları açısından hukuki başvuru yolları tarafların imzaladıkları sözleşmeye göre değişkenlik göstermektedir. Öncelikle kulüp ile futbolcu arasında imzalanan profesyonel futbolcu sözleşmesinde ihtiyari tahkim yolu ile uyuşmazlık çözüm kurulu kararlaştırılmış olabilir. Bu durumda profesyonel futbolcu alacaklarının tahsili için, futbolcunun uyuşmazlık çözüm kuruluna başvurması gerekir. Bu kurulun verdiği kararın da kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde Tahkim Kurulu’na başvurmalıdır.
TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu (UÇK) ve Tahkim Kurulu Süreci
Profesyonel futbolcu alacakları konusunda önemli bir merci de Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’dur. Taraflar profesyonel futbolcu alacakları konusunda uyuşmazlığı TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu vasıtasıyla da çözümlendirebilirler. Kısaca Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nun yargılama faaliyeti yaptığı ve tahkim yolu olduğu söylenebilir.
2018’den önce 5894 sayılı TFF Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca UÇK münhasıran yetkili merci konumundaydı. Lakin 2018 tarihinde Anayasa Mahkemesi ilgili madde hükmünü Anayasa’nın 13. maddesine aykırı bularak iptal etmiştir. Bu sebeple tarafların profesyonel futbol alacakları açısından UÇK’ye başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nun ihtiyari ve zorunlu olmak üzere iki türlü tahkim yaptığı söylenebilir. Kurul; taraflarca görevinin kabul edilmesi koşulu ile kulüpler, futbolcular, teknik adamlar ve futbol menajerlerinin aralarındaki sözleşmeden doğan ihtilafları çözümler. Aynı zamanda sportif cezalar ve yetiştime tazminatına ilişkin ihtilaflarda münhasıran yetkilidir. Tarafların Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nu yetkilendirebilmesi için aralarında yazılı bir anlaşma yapmaları gerekmektedir.
Tahkim Kurulu ise Türkiye Futbol Federasyonu’nun en üst hukuk kuruludur ve TFF Statüsü ve ilgili talimat hükümleri uyarınca TFF’nin yetkili organlarının ve kurullarının kararlarına karşı yapılan başvurular hakkında nihai karar verme yetkisine sahiptir. Tahkim Kuruluna başvuru süresi, TFF talimatlarına karşı talimatın internet sitesinde yayımı tarihinden ve kararlara karşı kararın tebliğinden itibaren 7 gündür. Tahkim Kurulu’nun kararlarına karşı iptal 1 ay içinde iptal davası açılabilir ve bu durumda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 439. maddesi uygulanır.
FIFA ve CAS Nezdinde Alacak Davaları
Profesyonel futbolcu alacaklarında, uyuşmazlığın uluslararası nitelikte ise FIFA bünyesinde DRC (Uyuşmazlık Çözüm Dairesi)’ne başvurulabilir. Bu başvuru olayın doğumundan itibaren 2 yıl içinde FIFA Legal Portal üzerinden yapılmalıdır. Başvuru İngilizce, İspanyolca veya Fransızca dilinde yapılabilir. Profesyonel futbolcu alacaklarının tahsili için yapılan bu başvurularda başvuran futbolcu ya da menajerinden yargılama ücreti alınmaz.
FIFA bünyesinde DRC (Dispute Resolution Chamber) tarafından verilen karara, CAS (Court of Arbitration for Sport) nezdinde temyiz yoluna gidilebilir. CAS bağımsız bir tahkim kurumu olup FIFA kararlarına karşı nihai merci görevini üstlenmektedir. CAS, DRC kararlarının hukuka uygunluğunu inceleyerek tarafların profesyonel futbol sözleşmesinden doğan haklarını evrensel spor hukuk ilkeleri çerçevesinde değerlendirir. DRC tarafından verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 21 gün içerisinde taraflar kararı temyiz etmelidir. Bu durumda CAS kararı inceleyerek nihai kararı verecektir.
Sözleşmenin Haksız Feshi Halinde Futbolcunun Tazminat Hakkı
Profesyonel futbolcu sözleşmelerinin esasen bir hizmet sözleşmesi olduğundan bahsetmiştik. Belirli süreli hizmet sözleşmesinin, herhangi bir tarafça haksız feshi halinde diğer tarafın bir zarara uğrayacağı ve bu zararın tazmini gerekeceği bir gerçektir.
PFSTT’ nin 30. maddesine bakıldığında haksız fesih halinin mevcut olması durumunda profesyonel futbolcu sözleşmesinin sona erdiği ve mağdur olan tarafın tazminata hak kazanacağı ile haksız olan tarafa sportif cezaların uygulanacağı ifade edilmiştir. Buna ek olarak, aynı Talimatın 16. maddesi uyarınca ödenecek yetiştirme tazminatının mevcudiyeti, sözleşmenin taraflarınca haksız feshi hali dışında fesih tazminatının uygulanmasına engel teşkil etmez.
Bunların yanında FIFA’ nın çıkarmış olduğu Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı’ nın “haklı neden olmaksızın yapılan feshin sonuçları” başlıklı 17. maddesinde de sözleşmeye aykırı davranan tarafın tazminat ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. İlgili maddede, tazminatın ne şekilde hesaplanacağına ilişkin somut belirlemeler bulunmaktadır. Bu hükme göre, tazminat hesabında sözleşmenin tabi olduğu hukuk düzeni ve sözleşmenin sona ermesini takip eden dönemde futbolcunun kazandığı ücret ve menfaatler, sözleşme devam etseydi kazanılacak olan gelirler ile fesih yolu ile tazminata hak kazanan kulübün futbolcuya sağladığı menfaat ve ücretler ile bunların geri dönüşlerinin alınıp alınmadığı şeklindedir.
Profesyonel Futbolcu Alacaklarının Tahsili İçin Arabuluculuk Zorunlu mu
Profesyonel futbolcu alacaklarında, alacaklı olan futbolcunun tahsil maksadıyla başvurabileceği birkaç yol mevcuttur. Bunlardan ilki TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na (UÇK) başvurmaktır. Bu başvuru için aranan zorunlu bir arabulucuk şartı bulunmamaktadır.
Bunun dışında futbolcu alacağını genel mahkemelere başvurma yolu ile de tahsil etmek isteyebilir. Her ne kadar taraflar arasında imzalanan profesyonel futbolcu sözleşmesinin esasında bir hizmet sözleşmesi olsa da 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri sporcular açısından uygulanmaz. Bu sebeple görevli mahkemenin tayini futbol kulübünün tüzel kişiliğine göre belirlenir. Eğer futbol kulübü bir şirket ise görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi’dir. Bu durumda futbolcunun alacağını tahsil etmek için dava açmadan önce arabulucuya başvurması zorunludur. Bu durumlarda usul hataya düşmemek açısından spor hukuku alanında uzman bir avukattan destek almak önemlidir.
Yabancı Futbolcuların Türkiye’deki Alacak Davalarında Uygulanan Hukuk
Yabancı futbolcuların profesyonel futbol alacaklarını alamaması sebebiyle dava açması da mümkündür. Bu durumda uygulanacak olan hukuk kuralları tarafların aralarında imzaladıkları profesyonel futbolcu sözleşmesine ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre şekillenir.
Her şeyden önce tarafların profesyonel futbolcu sözleşmesinde uygulanacak olan hukuk kurallarını seçmiş olma ihtimali vardır. Sözleşmede geçerli bir hukuk seçimi varsa, “profesyonel futbolcu alacakları” o hukuka göre değerlendirilir; ancak Türk hukukunun emredici kuralları ve kamu düzeni saklıdır. Eğer profesyonel futbolcu sözleşmesinde hukuk seçimi yoksa, iş sözleşmeleri yönünden mutad işyeri ve işin ifa yeri esas alınarak uygulanacak olan hukuk tespit edilir. Bu kapsamda Türkiye’de ifa edilen edimlere ilişkin profesyonel futbolcu alacakları bakımından Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu’nun emredici hükümleri, ücretin zamanında ödenmesi, faiz ve tazminat gibi konularda uygulama alanı bulur.
Profesyonel Futbolcu Alacaklarında İcra Takibi ve Mal Varlığına Haciz
Profesyonel futbolcu alacaklarında, alacağı tahsil etmenin bir diğer yolu da ücreti ödemeyen futbol kulübüne karşı icra takibi başlatmaktır. Bu durumda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca alacaklı herhangi bir belgeye dayanmaksızın ilamsız icra takibine başvurabilir. Lakin borçlunun açılan ilamsız icra takibine itiraz hakkı mevcuttur. Borçlunun itiraz etmesi durumunda itirazın iptali için genel mahkemelerde dava açılması gerekir. Bu sebeple açılan ilamsız icrada profesyonel futbolcu sözleşmesini dayanak belge olarak sunmak olası bir davada futbolcu lehine olacaktır.
Profesyonel futbolcu alacağının tahsili için açılan ilamsız icra takibinde ödeme emri borçlu futbol kulübüne tebliğ edilir. Eğer kulüp bu ödeme emrine yasal süre olan 7 gün içerisinde itiraz etmezse takip kesinleşir ve alacaklı futbol kulübünün malvarlığına haciz işleminde bulunabilir. Fakat uygulamada genellikle gönderilen ödeme emrine futbol kulübü tarafından itiraz edilir. Bu itiraz sonrasında futbolcunun itirazın iptali için genel mahkemede dava açması gerekmektedir. İtirazın iptali davasında davanın kabul edilmesiyle var olan icra takibine devam edilerek futbol kulübünün malvarlığına haciz işlemi yapılır. Haciz işlemlerinde kulübün TFF’den olan hak ve alacaklarına haciz ihbarnamesi gönderilebilir, kulüp sponsorlarına haciz gönderilebilir ya da hasılat haczi için Passolig’e müzekkere gönderilebilir.
Kulüplerin İflası veya Lisans Sorunlarında Futbolcunun Hukuki Koruması
Futbol kulübünün iflası halinde profesyonel futbolcu alacaklarının tahsili zorlaşabilmektedir. Kulübün iflası ya da tasfiye prosedürüne geçilmesi halinde profesyonel futbolcu alacakları, alacağın vasfına göre iflas masasına kaydolur ve sıra cetveli hükümlerine tabi olur. Bu süreçte futbolcunun, sözleşme, bordro, prim protokolleri ve banka kayıtlarıyla alacağını kalem kalem ortaya koyması; net/brüt ayrımı, faiz başlangıcı ve talep sonucunu açıkça beyan etmesi esastır.
Futbolcu sözleşmesi, gerek öğretide gerekse yargı içtihatlarında hizmet sözleşmesi niteliğinde görüldüğünden, futbolcunun ücret alacağı İİK m.206/1 kapsamında birinci sırada imtiyazlı sayılır. Yabancı para alacakları bakımındansa iflasta eşitlik ilkesi gereği yabancı para alacakları iflas tarihindeki kurdan TL’ye çevrilerek masaya yazdırılır, faiz ve masraflar ise iflas gününe kadar ana paraya eklenir.
Futbolcu Alacaklarının Kapsamına Neler Dahildir?
Profesyonel futbolcu alacaklarının en başında sözleşmede kararlaştırılması zorunlu olan ücret gelir. Profesyonel futbolcu sözleşmesi niteliği itibariyle hizmet sözleşmesidir ve ücret esaslı unsurudur. Eğer kulüp tarafından bu ücret ödenmezse futbolcu ilamsız icra takibi yoluna başvurabileceği gibi görevli mahkemede alacak davası da açabilir. Aynı zamanda TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na da başvurabilir.
Ayrıca sözleşmede futbolcu lehine prim ücreti kararlaştırılmış olabilir. Bu durumlarda prime hak kazanmak için sözleşmede yazan geciktirici koşulun gerçekleşmesi gerekir. Bu geciktirici koşulun gerçekleşmesi ile futbol kulübünün prim ödeme borcu muaccel hale gelir.
Futbolcu Alacakları Ne Zaman Talep Edilebilir?
Profesyonel futbolcu alacaklarının talep edilebilmesi için alacakların muaccel olması gerekir. Aylık ücret sözleşmede belirtilen tarihte talep edilebilir. Belirlenen tarihin geçmesi ile alacak muaccel hale gelecektir. Sözleşmede futbolcu lehine prim ücreti kararlaştırmışsa geciktirici koşulun gerçekleştiği an futbol kulübünün prim ücretini ödeme borcu muaccel hale gelir.
Futbolcu Alacaklarının TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nda Çözümü
Profesyonel futbolcu alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda başvurulabilecek önemli mercilerden biri de Türkiye Futbol Federasyonu bünyesindeki Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’dur (UÇK). 2018 yılından önce, 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca UÇK bu alanda münhasır yetkili merci olarak kabul edilmekteyken, Anayasa Mahkemesi’nin anılan yıl içinde ilgili maddeyi Anayasa’nın 13. maddesine aykırılık sebebiyle iptal etmesiyle, profesyonel futbolcu alacaklarında UÇK’ye başvuru zorunluluğu ortadan kalkmıştır. Bununla birlikte UÇK, ihtiyari ve zorunlu tahkim niteliğindeki yargılama faaliyetini sürdürmekte; tarafların Kurul’un görevini yazılı olarak kabul etmeleri koşuluyla kulüpler, futbolcular, teknik adamlar ve futbol menajerleri arasındaki sözleşmesel uyuşmazlıkları çözmekte; ayrıca sportif cezalar ile yetiştirme tazminatına ilişkin uyuşmazlıklarda münhasır yetki kullanmaktadır.
Öte yandan Tahkim Kurulu, TFF’nin en üst hukuk kurulu olup TFF Statüsü ve ilgili talimatlar uyarınca, TFF’nin yetkili organları ile kurullarının kararlarına karşı yapılan başvurular hakkında nihai karar verme yetkisini haizdir. Tahkim Kurulu’na başvuru süresi; talimatlara karşı, talimatın TFF internet sitesinde yayımlandığı tarihten; kararlara karşı ise kararın tebliğinden itibaren yedi gündür. Tahkim Kurulu kararlarına karşı iptal davası açılması mümkündür; bu dava bir ay içinde açılır ve yargılama bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 439. maddesi hükümleri uygulanır.
Futbolcu Alacakları İçin Genel Mahkemelerde Dava Açılabilir Mi?
Profesyonel futbolcu alacaklarını tahsil etmek için bir diğer yol ise genel mahkemelerde alacak davası açmaktır. Bu durumda her ne kadar profesyonel futbolcu sözleşmesi hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilse de sporcular için İş Kanunu’na ilişkin hükümler uygulanmaz. Futbol kulüpleri ticari şirket olması sebebiyle buna ilişkin davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olacaktır.
Futbolcu Alacakları Doğrudan İcra Takibine Konabilir Mi?
Profesyonel futbolcu alacaklarının tahsilinde, ücreti ödemeyen futbol kulübüne karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca belgeye dayanmaksızın ilamsız icra takibi başlatılabilir. Ancak borçlunun ödeme emrine itiraz hakkı bulunduğundan, itiraz halinde genel mahkemede itirazın iptali davası açılması gerekir ve bu nedenle profesyonel futbolcu sözleşmesini dayanak belge olarak sunmak olası bir yargılama sürecinde futbolcu lehine olacaktır.
Ödeme emri kulübe tebliğ edildikten sonra yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve kulübün malvarlığına haciz uygulanabilir; uygulamada çoğu kez itiraz edildiğinden, itirazın iptali davasının kabulüyle mevcut takipten devam edilerek TFF nezdindeki hak ve alacaklara haciz ihbarnamesi gönderilmesi, sponsor alacaklarının haczi veya Passolig üzerinden hasılat haczi gibi yollarla haciz işlemleri gerçekleştirilebilir.
Futbolcu Alacağına İlişkin İcra Takibinin Kesinleşmesi Üzerine Yapılabilecek Haciz İşlemeleri
Kulübe tebliğ edilen ödeme emrine yasal süre olan yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı, kulübün malvarlığı üzerinde haciz işlemlerine başlayabilir; ne var ki uygulamada çoğunlukla itiraz edildiğinden, bu durumda futbolcunun genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir. Davanın kabulüyle mevcut icra dosyasından takibe devam edilerek kulübün malvarlığına haciz konulur; bu kapsamda TFF nezdindeki hak ve alacaklara haciz ihbarnamesi gönderilebilir, kulübün sponsorlarından olan alacaklar haczedilebilir, kulübe ait taşınmazlarda oturan kiracılara müzekkere gönderilebilir ve Passolig’e müzekkere yazılarak hasılat haczi uygulanabilir.
Futbolcu Alacağının Ödenmemesi Durumunda Kulübe Transfer Yasağı
Profesyonel futbolcu alacaklarında kulübün sözleşmeden doğan parasal yükümlülüklerini süresinde yerine getirmemesi halinde, spor hukuku çerçevesinde TFF tarafından idari yaptırımların uygulanmasına konu olur. Bu kapsamda UÇK/Tahkim (veya uluslararası nitelikte FIFA DRC/CAS) kararlarının kesinleşmesine rağmen ödenmeyen profesyonel futbolcu alacakları, TFF nezdinde “transfer ve tescil işlemlerinin kısıtlanması” sonucunu doğurabilir. Uygulamada bu yaptırım, kulübün yeni lisans/tescil işlemlerinin durdurulması veya belirli dönemler için transfer yasağı getirilmesi suretiyle icra edilir.
Profesyonel futbolcu alacakları bakımından transfer yasağı; kulübün borcu ödememesi, eksik ödemesi veya yapılandırma taahhütlerine uymaması halinde genişletilebilir ya da uzatılabilir. Bu süreçte kulübün, kararın infazını temin amacıyla TFF’ye yapılan başvuru üzerine, ödeme dekontlarını, mutabakat protokollerini ve varsa teminat belgelerini ibraz etmesi beklenir.
Uygulamada futbolcu açısından en etkin yol; profesyonel futbolcu alacakları için kararın kesinleşmesi akabinde TFF’ye transfer yasağı talebinde bulunmak, ödenmemesi halinde transfer yasağının derhal uygulanmasını istemektir. Bu mekanizma, hem alacağın tahsilini hızlandırır hem de futbol piyasasında sözleşmesel disiplinin korunmasına hizmet eder. Zira transfer yasağı tedbiri ciddi bir yaptırım olduğundan kulüpler bu yaptırımın uygulanmaması adına ödemeyi yapar.
Buradaki önemli bir durum profesyonel futbolcu alacakları için cebri icra organlarına (icra dairesi) başvuruda bulunulmasıdır. Eğer alacaklı olan futbolcu, alacağını tahsil etmek için cebri icra organlarına başvurmuşsa bu durumda takipten feragat edilmediği sürece transfer yasağı uygulanmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Profesyonel futbolcular alacaklarını nasıl tahsil edebilir?
Futbolcular, alacaklarını öncelikle TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na başvurarak veya genel mahkemelerde dava açarak talep edebilir. Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatmak da mümkündür. Kulüp yükümlülüğünü yerine getirmezse futbolcunun sözleşmeyi haklı nedenle feshetme ve fesih tazminatı talep etme hakkı doğar.
Futbolcunun maaşını ödemeyen kulübe dava açılır mı?
Evet. Futbolcu alacakları için dava açılabilir; futbol kulübü şirketse Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açılmalıdır. Bu durumda dava şartı arabulucuya başvurma zorunluluğu mevcuttur.
UÇK kararı ne kadar sürede çıkar ve bağlayıcı mıdır?
TFF UÇK başvurusunun karar süresi yaklaşık dört aydır. Verilen karara taraflar, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde Tahkim Kurulu’na itiraz edebilir. Tahkim’e itiraz edilmez veya Tahkim onay kararı verirse karar kesinleşir. Kesinleşmiş UÇK ve Tahkim kararları TFF tarafından icra edilir, yani bağlayıcıdır.
Futbolcu ile kulüp arasındaki sözleşme feshedilirse tazminat ödenir mi?
Evet. Taraflardan biri sözleşmeyi haklı sebep olmadan feshederse (haksız fesih), diğer taraf uğradığı zararlar için tazminat talep edebilir. Spor hukukunda haksız fesih halinde tazminat yükümlülüğüne ek olarak disiplin veya sportif yaptırımlar da uygulanabilir.
Yabancı futbolcu Türkiye’de nasıl alacak davası açar?
Uluslararası transfer içeren veya yabancı futbolculara özgü ihtilaflarda FIFA Uyuşmazlık Çözüm Kurulu (FIFA DRC) ilk dereceye bakabilir ve alınan kararlar CAS’a (Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi) taşınabilir.
FIFA ve CAS süreçleri ne kadar sürer?
Bu süreçlerin süresi dosyanın karmaşıklığına göre değişir. FIFA DRC’de anlaşmazlığın bildiriminden karar sürecine kadar birkaç ay, CAS süreci ise bazı durumlarda altı ayı aşabilir.
Futbolcu kulüpten alacağını alamazsa lisans iptali olur mu?
Evet. TFF Kulüp Lisans Talimatı uyarınca kulüplerin yeni sezon için lisans alabilmesi, futbolcuların ve teknik adamların alacaklarını ödemiş olmalarına bağlıdır. Bir futbolcuya kesinleşmiş borç bulunduğunda TFF bu borcu lisansa engel alacak kaydı olarak kaydeder. Böylelikle kulübün lisansı iptal edilir veya yenilenmez.
Futbolcunun alacağına haciz konulabilir mi?
Evet. İcra takibi kesinleştiğinde borçlu kulübün mal varlığına haciz konabilir. Banka hesapları, araç, menkul, gayrimenkul hacizleri genel olarak uygulanabildiği gibi, futbol kulüplerine özgü gelir kaynakları (sponsorluk ödemeleri, Passolig hasılatı, transfer bonservis gelirleri gibi) üzerine de haciz konulabilir.