SUÇ DUYURUSU NASIL YAPILIR? (2025)

Suç duyurusu nasıl yapılır sorusu esasında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu sistematiği ele alınarak cevaplanabilecek bir sorudur. Bu yazımızda adım adım, pratik ve ceza muhakemesi hukukuna  uyumlu bir biçimde suç duyurusunun nasıl yapılacağını anlattıktan sonra belirli suç tipleri özelinde bilgileri aktaracağız.

Suç Duyurusu Nedir?

Suç duyurusu (ihbar ya da şikayet de denir), bir suç işlendiğine ilişkin bilginin Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına iletilerek ceza soruşturmasının başlatılmasının talep edilmesidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi, ihbar veya şikayetin savcılığa ya da kolluk kuvvetine yapılabileceğini; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvuruların ise ilgili başsavcılığa gönderileceğini açıkça düzenlemektedir. Yurt dışında işlenen ve Türkiye’de takibi gereken suçlar bakımından elçilik ve konsolosluklara da suç duyurusunda bulunulması mümkündür. Bu başvurular yazılı olabileceği gibi sözlü de yapılabilir; sözlü başvurular tutanağa geçirilmek suretiyle ilgili makamlara iletilir.

CMK 158/6 hükmü uyarınca, ihbarın herhangi bir araştırma yapmaya gerek olmaksızın suç oluşturmadığı belliyse veya ihbarın soyut/genel nitelikte kaldığı anlaşılıyorsa “Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına” (SYOK) karar verilebilir; bu durumda başvuruda adı geçen kişiye şüpheli sıfatı verilemez. Buna karşılık Cumhuriyet Savcısı, CMK 160 uyarınca suç işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez gerçeği araştırmak ve şüphelinin lehine/aleyhine delilleri toplamakla yükümlüdür. Böylece suç duyurusu, bir yandan soruşturma merciini bilgilendirirken diğer yandan soyut başvuruların soruşturma yükü yaratmasını engelleyerek tabiri caiz ise filtre işlevi görür ve Cumhuriyet Savcılıklarında bulunan dosya yükünün de azalmasına bir miktar yardımcı olur.

Kimler Suç Duyurusunda Bulunabilir?

Suç duyurusunda bulunma, yalnızca mağdura tanınmış bir hak değildir. Her vatandaş ihbar yoluyla suç duyurusunda bulunabilir. Lakin şikayete bağlı suçlarda (örneğin hakaret veya özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi) soruşturma ve kovuşturma şikayet şartına bağlı olarak yürüyeceğinden bu suçlarda mağdurun veya kanuni temsilcisinin şikayeti gereklidir. Bunun dışındaki resen takip olunan suçlarda herhangi bir kişinin ihbarı yeterlidir.

CMK 158, ihbar savcılığa, kolluğa yapılması öngörülmüştür. Eğer ihbar valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılmışsa ihbar ilgili başsavcılığa gönderilir. Yurt dışında işlenen ve Türkiye’de takibi gereken suçlar için elçilik/konsolosluk başvurusu da mümkündür. Öte yandan 6284 sayılı Kanun kapsamındaki şiddet vakalarında, mağdurun yanı sıra kolluk, mülki amir veya savcılık resen de koruyucu/önleyici tedbirler için harekete geçebilme yetkisine sahiptir.

Suç Duyurusu Nereye Yapılır?

Suç duyurusu için esas merci Cumhuriyet Başsavcılığı ya da kolluk makamlarıdır. Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvurular, Ceza Muhakemesi Kanunu gereği ilgili başsavcılığa gönderilir. Yurt dışında işlenen ve Türkiye’de takibi gereken suçlar bakımından, Türkiye’nin elçilik ve konsolosluklarına suç duyurusunda bulunulabilir.

Suç Duyurusu Nasıl Yapılır? 

1. Yetkili Merciye Başvuru:  Öncelikle suç duyurusu yetkili merci olan Cumhuriyet Başsavcılığı ya da kolluk makamlarına (polis ya da jandarma) yapılmalıdır. Yurt dışındaki olaylarda Türkiye’nin dış temsilciliklerine de başvuru mümkündür. Başvuru yazılı ya da sözlü bir şekilde yapılabilir.
2. Şikayet Dilekçesi: Cumhuriyet Başsavcılığı ya da kolluk makamlarına şikayet dilekçesi verilmelidir. Bu dilekçede olay tarihi, yeri, taraflar, tanıklar ve deliller açık, somut ve kronolojik biçimde yazılmalıdır. Aynı zamanda deliller de şikayetin somutlaşması açısından şikayet dilekçesinin eki ile birlikte sunulmalıdır.
3. Koruma Tedbirlerini Talep: Suçun mağduru açısından bir tehlike devam ediyorsa 6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu/önleyici tedbirler (uzaklaştırma, yaklaşmama, mağdurun kimlik bilgilerinin değiştirilmesi gibi) talep edilebilir. Tedbirler ilk defasında en çok 6 ay süre için verilebilir, sonrasında bu süre uzatılabilir. Tedbire aykırı davranan kişi tazyik hapsine mahkum edilir.
4. Dosyanın Takibi: Şikayet dilekçesi verildikten sonra soruşturma numarası alınarak takibi sağlanmalıdır. Zira şikayet dilekçesine ve delillere göre Cumhuriyet Savcısı tarafından “soruşturmaya yer olmadığına dair karar” (SYOK) ya da “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” (KYOK) verilebilir. Bu durumlarda şikayet edenin itiraz hakkı mevcut olup sürelerin kaçırılmaması gerektiğinden dosyanın takibi önemlidir. Savcılık dosyasının takibinin ceza hukuku alanında uzman bir avukat ile yapılması itiraz sürelerin kaçırılmaması ve etkin bir itirazın yapılması açısından kritiktir.

Dolandırıcılık Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde düzenlenmiş olup bu suçta fail hileli davranışlara başvurarak mağduru kandırıp kendisi veya üçüncü bir kişi yararına menfaat sağlamaktadır. Uygulamada bu menfaat genellikle parasal bir değerdir. Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde de nitelikli dolandırıcılık suçu düzenlenmiştir. Bu suç hakkında Cumhuriyet Savcılığına ya da kolluk makamlarına suç duyurusunda bulunulabilir. Eğer mağdur faile bir meblağ para gönderdiyse şikayet dilekçesinin ekinde mutlaka para transferini kanıtlayan ödeme dekontu eklenmelidir. Aynı zamanda fail ile iletişime geçildiyse bu iletişimi ispatlayan ekran görüntüleri (örneğin WhatsApp sohbetinin ekran görüntüsü) mutlaka eklenmelidir. Ayrıca bu durumda işlem yapılan banka da haberdar edilerek şüpheli işlem bildiriminde bulunulması mümkündür. Suç duyurusu sonrasında ifadeye çağrılmanız halinde bu hususta daha detaylı bilgi edinmek isterseniz ” Savcılıkta İfade Verme” başlıklı makalemize göz  atabilirsiniz.

Tehdit ve Şantaj Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Tehdit (TCK m.106 ve şantaj (TCK m.107) suçlarında fail mağdurun irade özgürlüğünü hedef almaktadır. Savcılığa ya da kolluk makamlarına yapılacak olan suç duyurusunda tehdit/şantaj içeriği, fail tarafından kullanılan ifadeler belirtilmelidir. Ayrıca failin tehdit/şantaj içeren ifadelerini kanıtlayan ekran görüntüleri, arama kayıtları da şikayet dilekçesinin ekinde yer almalıdır. Bunun yanı sıra olaya tanıklık eden kişilerin savcılık tarafından dinlenilmesi de talep edilebilir. Tehdit/şantaj suçu kapsamında mağdurun 6284 sayılı Kanun tarafından öngörülen koruyucu ya da önleyici tedbirleri talep etmesi mümkündür.

Hakaret Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Hakaret suçu Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiş olup şikayete tabi bir suçtur. Bu nedenle hakaret suçu açısından suç duyurusunda bulunulduğunda şikayet süresinin kaçırılmaması gerekmektedir. Hakaret suçu açısından 6 aylık bir şikayet süresi vardır. Bu sürenin geçmesinden sonra mağdur tarafından suç duyurusunda bulunulduğunda Cumhuriyet Savcısı “kovuşturmaya yer olmadığı kararı” (kısaca KYOK) verecektir.

Dilekçede hakaretin işlendiği tarih, yer, araç (yüz yüze, telefon veya sosyal medya üzerinden) ve aleniyet unsuru (üçüncü kişiler huzurunda) yazılmalıdır. Hakaret suçunun oluştuğuna dair ekran görüntüsü, mesaj kayıtları ve varsa görüntü kayıtları eklenir. Ayrıca olayı gören bir kişinin tanık sıfatıyla dinlenilmesi de mümkündür. Mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide eden ifade ve isnadın gerçekliği de dilekçeye eklenmelidir.

Sosyal Medyadan Hakaret Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Sosyal medya üzerinden hakaret suçunun işlenmesi günümüzde internet kullanımının artması ile oldukça görülen bir durumdur. Eğer fail sosyal medya üzerinden mesaj göndermek suretiyle mağdura hakaret ediyorsa bu durumda bu sohbetin ekran görüntüsü alınarak şikayet dilekçesine eklenmelidir. Lakin eğer sosyal medyadan bir gönderi paylaşmak suretiyle bu suç işlenmekteyse bu durumda ilgili gönderi/hikaye ekran görüntüsü alınmalı ve şikayet dilekçesine eklenerek suç duyurusunda bulunulmalıdır.

Sosyal medya üzerinden hakaret suçunda başvurulan yöntemlerden biri de 5651 sayılı Kanun kapsamında içerik kaldırma/erişim engellenmesidir. Bu durumda içerik ihbarı için BTK’nın İnternet Bilgi İhbar Merkezi (ihbarweb.org.tr) ve e-Devlet üzerinden “BTK İnternet İhbar Başvurusu” hizmeti kullanılabilir.

Cinsel Taciz Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Cinsel taciz suçu Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenmiş olup failin cezalandırılması için mağdurun şikayeti aranmaktadır. Suçun nitelikli halleri de aynı maddenin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Şikayet süresi 6 ay olup mağdurun bu süre içerisinde Cumhuriyet Başsavcılığı’na ya da kolluk makamlarına suç duyurusunda bulunması gerekir. Suç duyurusunda bulunurken şikayet dilekçesinde, cinsel tacize sebebiyet veren eylemlerin tarihleri ile birlikte somut biçimde değinilmelidir. Ayrıca bu eylemi kanıtlayan deliller bahsedilerek suç duyurusu somutlaştırılmalıdır.

Fiil ısrarlı takip veya aile içi şiddet biçiminde gerçekleşmişse 6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu veya önleyici tedbirler (uzaklaştırma, iletişim yasağı, işyeri/konut koruması, kimlik bilgilerinin değiştirilmesi gibi) ayrıca talep edilmelidir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri/mülki amir tarafından da geçici tedbirlere karar verilebilir.

Fiziksel Şiddet Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Fiziksel şiddet, Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesi vd. hükümlerinde düzenlenen kasten yaralama suçuna sebebiyet verecektir. Kasten yaralamanın “basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek düzeyde” olması halinde şikayete tabi bir suçtur. Bu durumda 6 aylık şikayet süresi mevcuttur. Lakin kasten yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek düzeyde olmaması halinde şikayete tabi olmadığından herhangi bir şikayet süresinden bahsedilemeyecektir.

Basit yaralama suçunda şikayet dilekçesinin 6 aylık şikayet süresi içerisinde Cumhuriyet Başsavcılığı’na ya da kolluk makamına verilmesi gerekmektedir. Bu durumda özellikle darp raporu önemli bir delildir ve olay vuku bulduktan sonra çok geçmeden alınması gerekir. Zira aksi bir durumda darp raporu delili inandırıcılığı kaybedebilmektedir.

Mobbing Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Mobbing (işyerinde sistematik psikolojik yıldırma) tek başına bir “suç” tipi olarak Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmemiştir. Somut olaya göre hakaret (TCK 125), tehdit (TCK 106), şantaj (TCK 107), kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşımı (TCK 136) veya özel hayatın gizliliğinin ihlali (TCK 134) gibi suçlara vücut verebilir. Bu nedenle dilekçede sistematikliğe ve sürekliliğe (itibarsızlaştırma, dışlama, yıldırma) ilişkin somut örneklere değinilmelidir. Bu açıdan e-posta ve mesaj yazışmaları, tanık beyanları ve kamera kayıtları delil olarak şikayet dilekçesine eklenebilir. Şikayete bağlı suçlar bakımından 6 aylık şikayet süresi gözden kaçırılmamalıdır.

İftira Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

İftira (TCK 267), yetkili makamlara işlemediği bilinen bir suç isnadıyla kişi hakkında soruşturma/kovuşturma başlatılmasına neden olmaktır. Başvuruda failin gerçeğe aykırı isnatta bulunduğunu gösteren deliller, özellikle fail ile mağdur arasında önceye dayalı husumet, zamanlama, kullanılan başvuru ve ihbar metni, tanık beyanları ve sonuçları (soruşturma açılması, gözaltı, tutuklama tedbirlerine hükmedilmesi vb.) somutlaştırılmalıdır.

Dolandırılan Kişi Suç Duyurusunu Nasıl Yapar?

Dolandırılan kişi dolandırılma eyleminden sonra acele bir biçimde suç duyurusunda bulunmalıdır. Dolandırılan kişi olayı somut delillere dayanan şikayet dilekçesi ile Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamına bildirir ve soruşturmanın başlatılmasını talep eder. Dilekçede hileli davranışlar (vaat, sahte ekran, kimlik gibi), faille temas ettiği sosyal medya mecraları (instagram, ,ilan siteleri), para transfer bilgileri (IBAN, EFT/FAST, POS slipi) gibi delillere yer verilmelidir.

İnternetten Dolandırıcılık Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

İnternet sistemleri üzerinden dolandırıcılık suçunda suç duyurusu, eylemin gerçekleşmesinden kısa bir süre sonra gerçekleştirilmelidir. Zira internet üzerinden yapılan dolandırıcılıkta delillerin kısa sürede kaybolma riski mevcuttur. Özellikle bu durumda dolandıran kişinin profil bilgileri öğrenilerek verilecek şikayet dilekçesinde buna değinilmelidir. Bunun yanında eğer dolandırıcılık sosyal medya platformu üzerinden yapılmışsa bu durum platforma mutlaka bildirimde bulunulmalıdır.

Nitelikli Dolandırıcılık Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Nitelikli dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenmiştir. Örneğin failin dolandırıcılık suçunda bilişim sistemlerinin kullanması, dini duyguları istismar etmesi, banka veyahut kredi kurumlarını araç olarak kullanması halinde bu suç meydana gelecektir. Bu suç şikayete tabi değildir. Lakin mağdurun hak kaybı yaşamaması adına dolandırıcılık suçuna vücut veren eylemden hemen sonra suç duyurusunda bulunması önemlidir. Zira suçun işlenme tarihinden oldukça sonra yapılan suç duyurusunda kolluk kuvvetinin olaya ilişkin delil bulma imkanı çok aza inmektedir.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Türk Ceza Kanunu’nun 134. maddesinde, özel hayatın gizliliğinin ihlali ve özel hayata ilişkin görüntü/seslerin ifşasını suç olarak düzenlenmektedir. Bu suça ilişkin suç duyurusunda bulunulurken şikayet dilekçesinde özel alanın niteliğine (örneğin kişinin konutunun içi) dikkat çekilmesi gerekmektedir. Eğer suç özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşa edilmesi suretiyle işlendiyse ifşanın niteliğine ve nerede yapıldığına dair somut bilgiler şikayet dilekçesinde yer almalıdır. Bu suç şikayete tabi bir suç olduğundan şikayet süresi olan 6 ay geçirilmeden Cumhuriyet Başsavcılığı’na ya da kolluk makamlarına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

Ses ve Görüntü Kaydı Alan Kişi Hakkında Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

3. kişilere ait ses ve görüntü kaydı alınması özel hayatın gizliliğini ihlal suçu (TCK m.134) ve kişisel verilerin kaydedilmesi suçuna (TCK m.135) sebebiyet vermektedir. Dilekçede ses ve görüntü kaydının kim tarafından, nerede ve ne şekilde yapıldığı belirtilmelidir. Bu suçlar açısından da şikayet süresine dikkat edilmelidir. Zira bu suçlar şikayete bağlı suçlardandır.

Çocuklara Yönelik Suçlarda Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Çocuklar çoğu uluslararası sözleşmeler (BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme) ile korunmaktadır. Bu durumun yanında çocuklara karşı işlenen suçlar açısından da Türk Ceza Kanunu ağır yaptırımlar öngörülmüştür. Çoğu suçun çocuğa karşı işlenmesi hali cezayı artıran nitelikli hal olarak düzenlenmektedir. Aynı zamanda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca sağlık ve eğitim kuruluşları bu tarz suçlarda bildirim yükümlülüğü altındadır. Şikayet dilekçesinde suçun niteliği, olayın gerçekleşme zamanı, fail ve somut delillere yer verilmelidir. Özellikle çocuğun cinsel istismarı suçunda (TCK m.103) olayın akabinde adli mercilere başvurmak işlenen suç ile ilgili delillerin daha kolay elde edilmesine sebebiyet verecektir.

Hayvana Şiddet Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

2021 yılı ve sonrasında yapılan değişikliklerle hayvana işkence, öldürme, cinsel saldırı ve zalimane muamele fiilleri suç kapsamına alınmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve yapılan değişiklikler uyarınca ilgili eylemler neticesinde faillere hapis cezaları öngörülmektedir. Hayvana karşı gerçekleşen olayın yeri, zamanı, fail bilgisi, fiili kanıtlayacak nitelikte veteriner raporu, kamera kayıtları ve fotoğraflar şikayet dilekçesine eklenerek şikayet somutlaştırılmalıdır. Bunun yanı sıra belediyeler ve ilgili birimler idari yönleri yürütmektedir.

Trafik Kazasında Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Yaralanmalı kazalarda TCK m.89 taksirle yaralama, ölümlü kazalarda ise TCK m.85 taksirle öldürme suçu meydana gelmektedir. Olay yeri tespit tutanakları, alkol ve hıza ilişkin tutanaklar, kroki, bilirkişi raporları, kamera görüntüleri ve sağlık raporları şikayet dilekçesin eklenmelidir. Bunun yanı sıra trafik kazası sebebiyle kazaya karışanların uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini ceza davasından ayrı hukuk davası kapsamında istenmelidir.

Sahte İmza / Evrakta Sahtecilik Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Özel belgede sahtecilik (TCK 207) ve resmi belgede sahtecilik (TCK 204) bakımından sahte imza ve evrak kullanımı hapis ve adli para cezası yaptırımlarına tabidir. Şikayet dilekçesinde sahte olduğu iddia edilen belge, doğurduğu sonuçlar ve fark edilme biçimi somut bir biçimde açıklanmalıdır. Bu suçlar ile ilgili olarak sahte belgenin mutlaka soruşturma dosyasına girmesi sağlanmalıdır. Eğer mağdur sahte belgeye erişebilecek nitelikte ise bunu soruşturma dosyasına delil olarak sunmalıdır.

Kamu Görevlisine Hakaret veya Direnme Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Kamu görevlisine hakaret Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde cezayı artıran nitelikli hallerdendir. Kamu görevlisine görevini yaptırmamak için direnme suçu ise Türk Ceza Kanunu’nun 265. maddede düzenlenmiştir. Öncelikle mağdur olan kamu görevlisi, kamu görevini yaptığını şikayet dilekçesinde belirtmelidir. Aynı zamanda hakaret suçunu ortaya koyacak kamera kayıtlarının incelenmesi veya varsa olaya tanıklık eden kişilerin ifadelerine başvurulması istenebilir. Direnme suçunda da fail kamu görevlisine cebir veya tehdit kullanarak görevini yaptırmamak için direnmektedir. Şikayet dilekçesinde fail tarafından kullanılan cebir ve tehdit somut delillere dayalı olarak ispat edilmelidir.

Banka Dolandırıcılığı Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Banka dolandırıcılığı Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçuna sebebiyet vermektedir. Bu maddede “banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle” işlenmesi nitelikli dolandırıcılık suçu olarak düzenlenmiştir. Bu suç için Cumhuriyet Basşavcılığı’na verilecek şikayet dilekçesinde mağdur tarafından faile yapılan ödemelerin dekontları, eğer varsa fail ile mağdurun konuşmaları delil olarak eklenerek şikayet somutlaştırılmalıdır.

Siber Suç (İnternet Üzerinden İşlenen Suçlar) Duyurusu Nasıl Yapılır?

Bilişim sistemine girme (TCK 243), banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245), nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) gibi suçlar siber suçlara örnek olarak verilebilir. Siber suçlarsa suç duyurusunda bulunurken verilecek olan şikayet dilekçesinde saldırı türü (hesap ele geçirme, sahte site), etkilenen sistem ve hesaplar sunulmalı. Eğer içerik ihbarı gerekiyorsa e-Devlet vasıtasıyla “BTK İnternet İhbar Başvurusu” hizmeti kullanılabilir.

Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Savcılığa suç duyurusu, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi uyarınca yazılı dilekçe ile yapılabileceği gibi, tutanağa bağlanmak üzere sözlü olarak da yapılabilmektedir. Dilekçede; başvurucunun kimlik ve iletişim bilgileri, olayın tarihi, yeri ve tarafları, şikayete konu olayın ayrıntılı bir biçimde anlatımı, fiilin oluşturduğu suç tipine ilişkin hukuki nitelendirme, mevcut delillerin listesi ile talep edilen işlem ve tedbirler (yakalama, elkoyma vb.) yer almalıdır.

Yurt dışında işlenen ve Türkiye’de takibi gereken suçlar bakımından dış temsilcilikler de başvuru mercii olarak yetkilidir. Cumhuriyet savcısı, ihbar veya şikayetin açıkça suç oluşturmadığı ya da soyut ve genel nitelikte kaldığı hâllerde “soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar (SYOK)” verebilir. Bunun aksi durumunda ise Cumhuriyet Savcısı, CMK m.160 uyarınca lehe ve aleyhe delilleri toplamakla yükümlüdür. Cumhuriyet Savcısı soruşturmasından sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK)” verilmesi hâlinde, bildirimden itibaren 2 hafta içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilebilir.

Polis Merkezine Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Kolluk birimlerine (polis, jandarma) yapılan şikayet başvuruları, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi uyarınca gecikmeksizin Cumhuriyet başsavcılığına ulaştırılır. Şikayet hakkı yazılı olarak kullanılabileceği gibi sözlü beyanın tutanağa bağlanması yoluyla da kullanılabilir. Bu durumda şikayette bulunan kişi yazılı tutanağı okuyup imzalar ve kendisine başvuru numarası verilir. Kolluk kuvvetleri, Cumhuriyet savcısının talimatı çerçevesinde delillerin toplanmasına yönelik işlemleri yürütmekle yükümlüdür.

E-Devlet Üzerinden Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

E-Devlet üzerinden Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunma portalı söz konusu değildir. Şikayette bulunan kişi Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk makamlarına (polis ya da jandarma) yazılı şikayet dilekçesi vererek ya da sözlü beyanları tutanağa geçirilmesi suretiyle şikayet haklarını kullanabilirler.

Dilekçe ile Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?

Cumhuriyet Başsavcılığına verilecek olan şikayet dilekçesi ile suç duyurusu yapılabilir. Bu durumda şikayette bulunan kişi şikayet dilekçesinde; kendi kimlik bilgilerine, biliyorsa failin kimlik bilgilerine, suç tipine ve suç teşkil eden olaylara değinmelidir. Aynı zamanda şikayet dilekçesinde yer alan iddialarını somut delillere dayandırmalıdır. Bunun yanı sıra somut olayın aydınlatılarak failin cezalandırılması için gerekli olan taleplerini de eksiksiz bir biçimde şikayet dilekçesinde belirtmelidir. Şikayet dilekçesi vekil aracılığı ile de Cumhuriyet Başsavcılığı’na verilebilir.

İsim Vermeden (Anonim) Suç Duyurusu Yapılabilir mi?

Mevzuatta isimsiz ihbarı mutlak biçimde yasaklayan bir hüküm yoktur. Ancak soyut/genel iddialar veya açıkça suç oluşturmayan bildirimler için savcı soruşturmaya yer olmadığına dair karar verebilir; bu nedenle isimsiz ihbarda somut deliller muhakkak beyan edilmelidir. Kurumsal başvuru kanalları (CİMER, kolluk) yoluyla şikayette bulunulması halinde ise ihbar ilgili savcılığa yönlendirebilir; yine de ceza soruşturmasını başlatma yetkisi savcıdadır.

Suç Duyurusu Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Suç duyurusu hazırlanırken olayın tarih ve saati, yeri, mağduru ve faili ile gerçekleşen eylemler somut ve kronolojik biçimde açıkça belirtilmelidir. Şikâyete tabi suçlarda 6 aylık hak düşürücü süre gözetilmelidir. Suç tipine göre gerekmesi halinde 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu/önleyici tedbirler ile 5651 uyarınca içerik çıkarma/kaldırma talep edilmelidir. Başvuru sonrası SYOK veya KYOK kararı bildirilirse CMK m.173 uyarınca 2 haftalık itiraz süresine dikkat edilmesi elzemdir.

Suç Duyurusundan Sonra Ne Olur?

Cumhuriyet savcısı başvuru kendisine intikal ettiğinde eylemin açıkça suç oluşturmadığı veya soyut kaldığı anlaşılan şikayetlerde “Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına Dair Karar (SYOK)” verilebilir. Şikayet dilekçesinde somut deliller mevcutsa soruşturma açılır ve kolluk kuvveti aracılığıyla ifade ve deliller toplanır. Deliller yeterli şüphe düzeyine ulaşırsa Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenler ve kamu davası açılmasını talep eder. Eğer ulaşmazsa “Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK)” verilir. KYOK, şüpheli hakkında kamu davası açılmaması sonucunu doğurmaktadır. Karar şikayetçiye tebliğ edilir ve tebliğden itibaren CMK m.173 uyarınca 2 hafta içerisinde itiraz edilebilir. Ayrıca şikayete tabi suçlarda süre veya diğer şartlar gerçekleşmemişse bu da KYOK sebebidir.

Savcılık Suç Duyurusunu Reddederse Ne Yapılır?

Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen SYOK (CMK m.158/6) veya soruşturma sonunda verilen KYOK (CMK m.172) kararlarına karşı, tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173). İtiraz dilekçesinde eksik görülen araştırmalar, ileri sürülen yeni deliller ve somut iddialar açıkça gösterilmelidir. Hakim dosya üzerinden inceleme yapar ve itirazın reddi ya da soruşturmanın genişletilmesine karar verir.

Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği

İSTANBUL CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

MÜŞTEKİ: Adı Soyadı/T.C. Kimlik No/Adres

VEKİLİ     : AV.AYSEL İREM KAP&AV.FERDİ KURNAZ&AV.BERKAY BAŞCI

ŞÜPHELİLER:[Şüpheli veya şüphelilerin ad-soyad veya biliniyorsa unvan ve adres bilgileri. Bilinmiyorsa “Kimliği şu an itibariyle tespit edilemeyen kişi veya kişiler” şeklinde yazılabilir.]

SUÇ: [Örneğin: Dolandırıcılık (TCK m.157), Güveni Kötüye Kullanma (TCK m.155), Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık (TCK m.158/1-f), Tehdit, Hakaret vb.]

SUÇ TARİHİ:[Yaklaşık tarih veya zaman aralığı]

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil ……………… (veya ben), ……………… tarihinde ……………… isimli kişi ya da kurum tarafından ……………… vaadiyle kandırılmış, bu kapsamda ……………… tutarında maddi zarara uğratılmıştır.

2. Olay, ……………… platformu / banka / internet sitesi / sosyal medya uygulaması üzerinden gerçekleşmiş olup, yapılan para transferleri ve iletişim kayıtları ekte sunulmaktadır.

3. Şüpheli veya şüpheliler, hileli davranışlarla müvekkili zarara uğratmış olup, eylemleri Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri kapsamında suç teşkil etmektedir.

4. Olayın aydınlatılabilmesi amacıyla;

   • Şüphelilere ait kimlik ve IP bilgilerinin tespiti,

   • Müvekkilin banka hesap hareketlerinin incelenmesi,

   • Şüphelilere yapılan para transferlerinin gönderim alıcı bilgileri ve hareketlerinin araştırılması,

   • Gerekli olması halinde MASAK ve Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’ndan bilgi talep edilmesi,

   • Delillerin toplanması,

   • Sorumlular hakkında kamu davası açılması,
     talep edilmektedir.

HUKUKİ NEDENLER:TCK, CMK ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER:Banka dekontları,Yazışma kayıtları (WhatsApp, e-posta, sosyal medya mesajları vb.),Ekran görüntüleri,Tanık beyanları (varsa),[Diğer deliller]

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz edilen nedenlerle, şüpheliler hakkında gerekli soruşturmanın yürütülerek kamu davası açılmasını vekaleten talep ederim.

Suç Duyurusunda Delil Sunmak Zorunlu mu?

Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya kolluk makamlarına yapılacak olan suç duyurusunda delil sunma zorunluluğu bulunmamaktadır. Lakin suç duyurusunda bulunan kişi iddiasını somut delillere dayandırmazsa Cumhuriyet Savcısı tarafından SYOK veya KYOK kararı verilmesi gündeme gelebilir. Bu durumla karşılaşmamak adına şikayet dilekçesinde iddia edilen olaylara ilişkin muhakkak somut deliller sunulmalı, varsa dinlenmesi gereken tanıkların bilgileri bildirilmelidir.

Suç Duyurusu Sonrası Takipsizlik Kararı Ne Anlama Gelir?

Uygulamada takipisizlik kararı da denilen “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” (KYOK), Cumhuriyet Savcısı tarafından yürütülen soruşturmada kamu davası açılması için yeterli delilin olmaması ya da kovuşturma olanağının bulunmaması halinde verilmektedir. Verilecek olan bu kararda aynı zamanda ilgili karara itiraz süresi ve mercii gösterilir. Özetle soruşturmada kamu davası açılması için yeterli delil elde edilememişse veya suç ile ilgili kovuşturma olanağı yoksa (örneğin şikayet süresinin geçmesi) Cumhuriyet Savcısı KYOK kararı verecektir.

Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen takipsizlik kararı suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Suçtan zarar gören kişi takipsizlik kararının kendisine tebliğ edilmesinden itibaren 2 hafta içerisinde bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilir.

Eğer verilen takipsizlik kararından sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni deliller elde edilirse Sulh Ceza Hakimliği’nin kararı ile aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilir. Lakin bu durumda Sulh Ceza Hakimliği’nin bu yönde bir karar vermesi gerekmektedir.

Suç Duyurusu Geri Çekilebilir mi?

Şikayete bağlı suçlarda (TCK m.73), şikayetten vazgeçme soruşturmada dosyanın sona ermesine, kovuşturmada davanın düşmesine yol açmaktadır. Soruşturmada suç duyurusu geri çekildiğinde Cumhuriyet Savcısı KYOK (takipsizlik) kararı verecektir. Şikayete bağlı olmayan (re’sen takip) suçlarda geri çekme, kamu davasının yürütülmesini engellemeyecektir.

Asılsız Suç Duyurusu Yapmanın Cezası Nedir?

Kişi hakkında işlemediğini bilerek yetkili makamlara suç isnadıyla başvurup soruşturma/kovuşturma başlatılmasına neden olmak iftira suçunu oluşturmaktadır (TCK m.267) ve bu suça karşılık olarak hapis cezası öngörülmektedir. Özellikle iftiraya uğrayan kişi bakımından gözaltına alma ya da tutukluluk tedbiri uygulanmışsa ceza artırılmaktadır.

Suç Duyurusu Sonucunda Dava Açılır mı?

Suç duyurusu sonucunda kamu davası açılması için yeterli delil olduğu kanaati mevcutsa Cumhuriyet Savcısı tarafından iddianame düzenlenerek kamu davası açılır. Lakin kamu davası açılması için yeterli delil yoksa ya da kovuşturma olanağının bulunmuyorsa KYOK (takipsizlik kararı) verilir.

Avukatla Suç Duyurusu Yapmak Zorunlu mu?

Suç duyurusunun mutlaka avukatla yapılması zorunluluğu yoktur. Suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığı’na ya da kolluk makamlarına bizzat yapılabilir. Ancak soruşturma süreci zaman zaman karmaşık olabilmekte veya koruyucu/önleyici tedbirler talep edilmesi gündeme gelmektedir. Bu durumda ceza hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki yardım almak şikayet hakkının daha etkin kullanılmasını sağlayacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular 

Savcılığa Gitmeden Suç Duyurusu Yapılabilir mi?

Suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığı dışında kolluk makamlarına da (polis ya da jandarma) yapılabilir. Ayrıca valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvuruların ise ilgili başsavcılığa gönderilir.

Suç Duyurusuna Cevap Ne Zaman Gelir?

Suç duyurusu sonucunda Cumhuriyet Savcısı’nın SYOK/KYOK kararı vermesi ya da iddianame düzenleme süresi suçun niteliğine göre değişmektedir.

Suç Duyurusu Yapmak Ücretli mi?

Hayır. Savcılık/kolluğa yapılan suç duyuruları harç ve ücretten muaftır.

Suç Duyurusunu Kimler Geri Çekebilir?

Şikayete bağlı suçlarda yalnızca şikayet hakkı sahibi (mağdur veya kanuni temsilcisi) şikayetten vazgeçebilir. Şikayete bağlı olmayan (re’sen soruşturulan) suçlarda ise suç duyurusunun geri çekilmesi kamu davasının düşmesine sebebiyet vermez.

E-Devlet Suç Duyurusu Sorgulama Nasıl Yapılır?

UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-Devlet kimlik doğrulamasıyla savcılık soruşturma dosyası sorgulanabilir.