Bileşik Faiz Hesaplama Aracı

Son Güncelleme Tarihi: 12/10/2026

Bileşik faiz hesaplama aracı, anaparaya belirli dönemlerde işleyen faizin anaparaya eklenmesi ve sonraki dönemde bu toplam tutar üzerinden yeniden faiz yürütülmesi esasına göre bir alacağın veya yatırımın ulaşacağı değeri hesaplamak amacıyla kullanılır. Bankacılık işlemleri, cari hesap ilişkileri, ticari krediler ve yatırım planlamasında sıkça karşılaşılan bileşik faiz, hukuki açıdan sınırlamalara tabi bir kurumdur. Bu nedenle hesaplamanın yanı sıra bileşik faiz uygulanabilecek durumların bilinmesi de önem taşır.

İçindekiler

Bileşik Faiz Nedir?

Bileşik faiz, faizin faizi olarak da tanımlanır. Basit faizde faiz yalnızca anapara üzerinden hesaplanırken, bileşik faizde her dönem sonunda işleyen faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki dönemin faizi bu artmış tutar üzerinden hesaplanır. Bu nedenle uzun vadede bileşik faiz, basit faize göre çok daha yüksek bir toplam tutar ortaya çıkarır.

Bileşik Faizin Hukuki Sınırları

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 388. maddesinin üçüncü fıkrası, faizin anaparaya eklenerek birlikte yeniden faiz yürütüleceğine ilişkin anlaşmaların kural olarak geçersiz olduğunu düzenler. Bu kuralın amacı, borçluyu faizin katlanarak büyümesi karşısında korumaktır. Ancak kanun, ticari faiz ile cari hesaplarda ve bileşik faiz uygulandığı bilinen ticari işletmelerde bu yasağın uygulanmayacağını belirtir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 8. maddesi de ticari işlerde bileşik faiz uygulanabileceğini, ancak cari hesaplarda faizin anaparaya eklenmesinin belirli dönemlerden daha kısa aralıklarla yapılamayacağını öngörür. Bankaların kredi sözleşmeleri ve kredi kartı uygulamaları ise ayrıca bankacılık mevzuatı ve tüketici mevzuatı ile düzenlenmiştir. Tüketici kredilerinde bileşik faiz uygulanması, tüketiciyi koruyan özel hükümlerle sınırlandırılmıştır.

Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?

Bileşik faizin temel formülü şöyledir:

Gelecek değer = Anapara × (1 + Dönemsel faiz oranı)^{Dönem sayısı}

Yıllık faiz oranı yıl içinde birden fazla kez anaparaya ekleniyorsa formül şu şekilde uygulanır:

Gelecek değer = Anapara × (1 + Yıllık oran / n)^{n × t}

Burada n yıl içindeki faiz ekleme dönemi sayısını (aylık için 12, üç aylık için 4), t ise yıl cinsinden süreyi ifade eder.

Örnek: 1.000.000 TL anapara, yıllık yüzde 40 faiz oranı ve üç aylık dönemlerle faizin anaparaya eklenmesi koşuluyla iki yıl süreyle değerlendirilsin. Dönemsel oran 0,40 / 4 = 0,10, dönem sayısı 4 × 2 = 8’dir. Gelecek değer 1.000.000 × (1,10)⁸ ≈ 2.143.589 TL olur. Aynı tutar basit faizle hesaplansaydı iki yıl sonunda 1.800.000 TL’ye ulaşacaktı. Aradaki yaklaşık 343.589 TL’lik fark, bileşik faizin etkisini gösterir.

Basit Faiz ile Bileşik Faiz Arasındaki Fark

Hesaplama esası: Basit faizde faiz her zaman ilk anapara üzerinden hesaplanır; bileşik faizde her dönem büyüyen tutar üzerinden hesaplanır.
Süre etkisi: Kısa vadede iki yöntem arasındaki fark sınırlıdır; vade uzadıkça ve faiz oranı yükseldikçe fark katlanarak büyür.
Hukuki geçerlilik: Basit faiz genel olarak tüm borç ilişkilerinde uygulanabilirken, bileşik faiz yalnızca kanunun izin verdiği ticari ilişkilerde ve cari hesaplarda geçerlidir.
Mahkeme kararları: Mahkemeler, aksi kanunda öngörülmedikçe hükmedilen alacağa basit faiz işletilmesine karar verir.

Uygulamada Bileşik Faizin Kullanıldığı Alanlar

Banka mevduat hesapları ve vadeli hesaplarda faizin vade sonunda anaparaya eklenmesi,
Ticari kredi ve cari hesap sözleşmeleri,
Yatırım getirilerinin uzun vadeli projeksiyonu,
Bilirkişi incelemelerinde banka alacaklarının ve cari hesap bakiyelerinin denetlenmesi,
Enflasyon etkisinin ve paranın zaman değerinin analiz edilmesi.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Sözleşmede bileşik faiz kararlaştırılmış olsa bile, uygulanabilirliği tarafların sıfatına ve işin niteliğine göre değerlendirilmelidir. Tacir olmayan kişiler arasındaki adi borç ilişkilerinde bileşik faiz kararlaştırılması geçersizdir.
Banka alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda, uyuşmazlığın davaya intikal etmesi durumunda bankanın uyguladığı faiz yönteminin sözleşmeye ve mevzuata uygunluğu bilirkişi incelemesiyle denetlenebilir.
Kredi kartı borçlarında akdi faiz ve gecikme faizi oranları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen azami oranlarla sınırlıdır.
Faiz oranının sözleşmede açıkça belirtilmemesi hâlinde yasal veya ticari faiz oranları uygulanır.

Nominal Faiz, Efektif Faiz ve Enflasyon Etkisi

Bileşik faiz hesaplarında nominal faiz ile efektif faiz arasındaki farkın bilinmesi önemlidir. Nominal faiz, sözleşmede yıllık olarak ifade edilen orandır. Efektif faiz ise faizin yıl içinde kaç kez anaparaya eklendiği dikkate alındığında ortaya çıkan gerçek yıllık getiriyi veya maliyeti gösterir. Örneğin yıllık yüzde 40 nominal faiz, üç aylık dönemlerle anaparaya eklendiğinde efektif yıllık oran yaklaşık yüzde 46,4’e ulaşır. Aylık eklemede bu oran daha da yükselir. Kredi tekliflerini veya yatırım ürünlerini karşılaştırırken nominal oranlar yerine efektif oranların esas alınması daha doğru bir değerlendirme sağlar.

Uzun vadeli hesaplamalarda enflasyonun etkisi de göz ardı edilmemelidir. Paranın satın alma gücü zaman içinde azaldığından, bileşik faizle ulaşılan nominal tutarın reel değeri, aynı dönemdeki enflasyon oranıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Cari hesapta faiz ne sıklıkla anaparaya eklenebilir?

Ticari cari hesap ilişkilerinde faizin anaparaya eklenmesi mümkündür. Ancak Türk Ticaret Kanunu’nda öngörülen asgari dönem sınırlamalarına uyulması gerekir. Sözleşmedeki dönem hükmünün kanuna uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Kredi kartı borçlarında bileşik faiz uygulanır mı?

Kredi kartı borçlarına uygulanacak akdi ve gecikme faizleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın belirlediği azami oranlarla sınırlıdır ve banka kartları ile kredi kartlarına ilişkin özel mevzuat, faizin hesaplanma şekline dair koruyucu hükümler içerir. Bankanın hesaplama yönteminden şüphe duyulması hâlinde hesap ekstreleri incelenerek itiraz edilebilir.

Kişiler arasında borç verirken bileşik faiz kararlaştırılabilir mi?

Tacir olmayan kişiler arasındaki adi ödünç ilişkilerinde faizin anaparaya eklenerek yeniden faiz yürütüleceğine ilişkin anlaşmalar Türk Borçlar Kanunu’nun 388. maddesi uyarınca geçersizdir.

Mahkeme kararlarında bileşik faiz uygulanır mı?

Kural olarak mahkemeler hükmedilen alacağa basit faiz işletilmesine karar verir. Ticari işlerde ve cari hesap ilişkilerinde ise sözleşmeye ve kanuna uygun bileşik faiz talepleri değerlendirilebilir.