Damga vergisi hesaplama aracı, sözleşmeler, kira kontratları, maaş bordroları ve diğer resmî ya da özel kâğıtlar üzerinden ödenmesi gereken damga vergisi tutarını hesaplamak amacıyla kullanılır. Damga vergisi, çoğu zaman sözleşmenin imzalanmasının ardından gözden kaçan, ancak sonradan cezalı tarhiyatla karşılaşılmasına neden olabilen bir yükümlülüktür. Özellikle yüksek bedelli sözleşmelerde vergi tutarı önemli bir maliyet kalemine dönüşebilir.
Damga Vergisi Nedir?
Damga vergisi, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tabloda yer alan kâğıtlar üzerinden alınan bir vergidir. Kâğıt terimi; yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konulmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek belgeleri ifade eder. Elektronik ortamda oluşturulan ve elektronik imza ile imzalanan belgeler de damga vergisine tabidir.
Damga vergisi, kâğıdın imzalanmasıyla doğar. Vergiyi doğuran olay işlemin kendisi değil, işlemin yazılı belgeye bağlanmasıdır. Bu nedenle sözlü olarak yapılan sözleşmeler damga vergisine tabi değildir.
Damga Vergisi Oranları
Damga vergisi, kâğıdın niteliğine göre nispi veya maktu olarak alınır. Sık karşılaşılan nispi oranlar şunlardır:
Belli parayı ihtiva eden sözleşmeler: Binde 9,48.
Kira sözleşmeleri: Binde 1,89. Vergi, sözleşmede yazılı süre için toplam kira bedeli üzerinden hesaplanır.
Maaş, ücret ve benzeri ödemelere ait bordrolar: Binde 7,59.
Taahhütnameler ve kefalet, teminat, rehin senetleri: Binde 9,48.
Beyannameler, bilançolar ve bazı resmî belgeler ise maktu damga vergisine tabidir. Maktu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Ayrıca bir kâğıt için alınacak damga vergisi tutarı, her yıl belirlenen üst sınırı aşamaz.
Damga Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Damga vergisi = Sözleşme bedeli × İlgili oran
Örnek 1 (Hizmet sözleşmesi): 2.000.000 TL bedelli bir hizmet sözleşmesinde damga vergisi 2.000.000 × 0,00948 = 18.960 TL olur.
Örnek 2 (Kira sözleşmesi): Aylık kira bedeli 40.000 TL olan ve iki yıl süreli bir kira sözleşmesinde vergiye esas tutar 40.000 × 24 = 960.000 TL’dir. Damga vergisi 960.000 × 0,00189 = 1.814,40 TL olur. Sözleşmede süre belirtilmemişse vergi bir yıllık kira bedeli üzerinden hesaplanır.
Örnek 3 (Ücret bordrosu): Brüt ücret 60.000 TL olan bir çalışanın bordrosunda, asgari ücrete isabet eden kısım istisna tutulduktan sonra kalan tutar üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.
Nüsha Sayısının Etkisi
Damga Vergisi Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca, birden fazla nüsha olarak düzenlenen kâğıtlardan maktu vergiye tabi olanların her nüshası ayrı ayrı aynı miktarda vergiye tabidir. Nispi vergiye tabi kâğıtlarda (belli parayı ihtiva eden sözleşmeler, kira sözleşmeleri, taahhütnameler gibi) ise yalnızca bir nüsha damga vergisine tabidir; diğer nüshalar için ayrıca vergi ödenmez.
Damga Vergisini Kim Öder?
Damga vergisinin mükellefi, kâğıtları imza edenlerdir. Birden fazla kişi tarafından imzalanan kâğıtlarda vergi, imzalayanların tamamından müteselsilen sorumlu olmak üzere alınır. Taraflar vergiyi aralarında paylaşmayı veya tek bir tarafın ödemesini kararlaştırabilir; ancak bu anlaşma vergi idaresini bağlamaz. Kamu kurumlarıyla yapılan sözleşmelerde vergi, sözleşmenin karşı tarafı olan kişiden alınır.
İstisnalar
Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tabloda sayılan kâğıtlar vergiden istisnadır. Örneğin asgari ücrete isabet eden ücret tutarı, belirli kredi işlemleri, ihracata ilişkin bazı kâğıtlar ve kentsel dönüşüm kapsamındaki işlemler bu istisnalar arasındadır.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Damga vergisi, beyanname ile ödenen kâğıtlar için kâğıdın düzenlendiği ayı izleyen ayın beyanname süresi içinde beyan edilir.
Bedelin sözleşmede yer almaması, vergiden kurtulmayı sağlamaz; bu durumda maktu vergi veya tahmini bedel üzerinden vergi alınabilir.
Sözleşmenin sonradan feshedilmesi, ödenmiş damga vergisinin iadesini sağlamaz.
Ödenmeyen damga vergisi için vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır.
Ücretlerde Damga Vergisi ve Asgari Ücret İstisnası
Çalışanlara yapılan ücret ödemeleri, bordro üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisine tabidir. Ancak asgari ücrete isabet eden ücret tutarı damga vergisinden istisna tutulmuştur. Bu nedenle asgari ücretle çalışan işçilerin ücretinden damga vergisi kesilmez; asgari ücretin üzerinde ücret alan işçilerde ise yalnızca asgari ücreti aşan kısım için vergi kesilir. Kıdem tazminatı ödemelerinde gelir vergisi istisnası bulunsa da damga vergisi kesintisi yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bedelsiz sözleşmeler damga vergisine tabi midir?
Belli bir para tutarı içermeyen sözleşmeler, niteliklerine göre maktu damga vergisine tabi olabilir veya istisna kapsamında değerlendirilebilir.
Kira sözleşmesinin damga vergisini kim öder?
Damga vergisi, sözleşmeyi imzalayan taraflardan müteselsilen alınır. Taraflar vergiyi aralarında paylaşabilir veya tek bir tarafın ödemesini kararlaştırabilir; ancak bu anlaşma vergi idaresini bağlamaz.
Kira sözleşmesinde damga vergisi ödenir mi?
Evet. Yazılı kira sözleşmeleri binde 1,89 oranında damga vergisine tabidir. Vergi, sözleşme süresi boyunca ödenecek toplam kira bedeli üzerinden hesaplanır.
Damga vergisi ne zaman ödenir?
Damga vergisi, kâğıdın imzalanmasıyla doğar ve kâğıdın türüne göre makbuz karşılığı veya beyanname ile ödenir.
Elektronik sözleşmeler damga vergisine tabi midir?
Evet. Elektronik imza ile imzalanan ve ispat aracı olarak kullanılabilecek elektronik belgeler de damga vergisine tabidir.
Damga vergisi hesaplama aracının sonuçları bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşmelerin vergisel sonuçlarının değerlendirilmesi ve vergi uyuşmazlıklarında hukuki destek alınması önerilir.
İlgili araç: Kira Stopajı Hesaplama Aracı. Hesaplama Araçları sayfamızdan diğer araçlara ulaşabilirsiniz.