İnfaz hesaplama aracı, mahkûmiyet kararıyla belirlenen hapis cezasının ceza infaz kurumunda ne kadarının geçirileceğini, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerinin yaklaşık olarak ne zaman geleceğini öngörmek amacıyla kullanılır. Hükümlü ve yakınları açısından en çok merak edilen soru “tahliye ne zaman olur” sorusudur; ancak bu sorunun yanıtı yalnızca ceza miktarına değil, suçun türüne, suç tarihine, tekerrür durumuna, tutuklulukta geçen sürelere ve infaz sürecindeki iyi hâle bağlıdır. Aşağıda infaz hesabının temel unsurları ve sonuçların doğru yorumlanması için dikkat edilmesi gereken noktalar özetlenmiştir.
İnfaz Hesabı Nedir?
İnfaz hesabı, kesinleşmiş hapis cezasının 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümlerine göre nasıl çektirileceğinin belirlenmesidir. Mahkemenin verdiği ceza süresi ile hükümlünün fiilen cezaevinde kalacağı süre aynı değildir. Kanun, iyi hâlli hükümlülerin cezanın belirli bir oranını çektikten sonra koşullu olarak salıverilmesine ve koşullu salıverilme tarihinden önceki belirli bir dönemi denetimli serbestlik tedbiri altında, toplum içinde geçirmesine imkân tanır.
Resmî infaz hesabı, kararı veren mahkemenin bağlı olduğu Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosu tarafından “müddetname” ile yapılır. Hesaplama aracının sonucu, müddetnamenin yerini tutmaz; yalnızca ön bilgi sağlar.
Koşullu Salıverilme Oranları
Koşullu salıverilme, 5275 sayılı Kanun’un 107. maddesinde düzenlenmiştir. Oranlar suç tipine göre farklılaşır:
Genel kural: Süreli hapis cezalarında cezanın yarısının infaz kurumunda iyi hâlle geçirilmesi aranır.
Kanunda sayılan ağır suçlar: Kasten öldürme, işkence ve eziyet ile cinsel dokunulmazlığa karşı bazı suçlarda oran üçte iki olarak uygulanır. Nitelikli cinsel saldırı (TCK 102/2), çocukların cinsel istismarı (TCK 103), reşit olmayanla nitelikli cinsel ilişki (TCK 104/2-3) ile uyuşturucu madde imal ve ticareti (TCK 188) suçlarında ise yetişkin hükümlüler için oran dörtte üçtür (5275 m.108/9).
Terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar: Süreli hapis cezalarında bu suçlar bakımından da oran üçte ikidir (5275 m.107/2-h ve 107/4); müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında ise daha uzun süreler ve özel hükümler uygulanır.
Müebbet hapis: Kural olarak 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapiste 30 yıl; terör ve örgüt suçlarında bu süreler daha uzundur.
Tekerrür: Mükerrirlere özgü daha ağır oranlar öngörülmüştür; ikinci kez tekerrür hâlinde de 7550 sayılı Kanun’la, süreli hapis cezalarında dörtte üç oranı uygulanmak üzere koşullu salıverilme imkânı tanınmıştır.
Denetimli Serbestlik
Denetimli serbestlik, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde düzenlenir. Genel kurala göre koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan ve açık ceza infaz kurumunda bulunan ya da açık kuruma ayrılmaya hak kazanmış iyi hâlli hükümlüler, talepleri hâlinde cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında infaz edebilir. 7550 sayılı Kanun’la, denetimli serbestlikten yararlanabilmek için hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini, beş günden az olmamak üzere kurumda geçirmiş olması şartı getirilmiştir. Ancak 5275 sayılı Kanun’un geçici 11. maddesi uyarınca bu şart, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 4 Haziran 2025 tarihinden önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. Bu nedenle şartın uygulanıp uygulanmayacağı suç tarihine göre değerlendirilmelidir.
Bunun yanında, belirli tarihlerden önce işlenen suçlar için geçici maddelerle ek denetimli serbestlik süreleri öngörülmüştür. İnfaz rejimine ilişkin son kapsamlı değişiklik, Aralık 2025’te yürürlüğe giren 11. Yargı Paketi (7571 sayılı Kanun) ile yapılmıştır. Bu nedenle suç tarihi, infaz hesabında belirleyici bir veridir.
İnfaz Hesabı Nasıl Yapılır?
Hesaplama genel olarak şu adımlarla yapılır:
1- Kesinleşmiş hapis cezasının yıl, ay ve gün olarak belirlenen süresi esas alınır. Gün üzerinden yapılan infaz hesabında bir yıl 365 gün, bir ay 30 gün olarak hesaplanır. İnfaz tarihleri belirlenirken gerçek takvim günleri dikkate alınır.
2- Suç tipine göre koşullu salıverilme oranı uygulanarak cezaevinde geçirilecek süre bulunur.
3- Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler, TCK 63. madde uyarınca cezadan mahsup edilir.
4- Koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru denetimli serbestlik süresi düşülerek denetimli serbestliğe ayrılma tarihi hesaplanır.
5- Açık ceza infaz kurumuna ayrılma tarihleri ayrıca değerlendirilir.
Örnek: Genel oran kapsamındaki bir suçtan 6 yıl hapis cezası alan ve 1 yıl tutuklu kalan bir hükümlü için koşullu salıverilme süresi 3 yıldır. Tutuklulukta geçen 1 yıl mahsup edildiğinde, koşullu salıverilmeye 2 yıl kalır. Denetimli serbestlik şartlarının bulunması hâlinde son 1 yıl denetimli serbestlik kapsamında geçirilebilir; ancak suç tarihine göre uygulanması gereken onda bir şartı ve geçici hükümler ayrıca kontrol edilmelidir. Bu örnek yalnızca yöntemi göstermek içindir.
İnfaz Hesabında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Suç tarihi: Geçici maddelerden yararlanılıp yararlanılamayacağı suç tarihine göre belirlenir; aynı ceza miktarı farklı suç tarihlerinde farklı sonuçlar doğurabilir.
Birden fazla mahkûmiyet: Birden fazla cezanın bulunması hâlinde cezalar toplanır ve her biri kendi infaz rejimine tabi tutulur; bu hesap uzmanlık gerektirir.
İyi hâl: Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik kendiliğinden gerçekleşmez; idare ve gözlem kurulunun iyi hâl değerlendirmesi gerekir. Disiplin cezaları süreci geciktirebilir.
Suça sürüklenen çocuklar ve özel durumlar: Suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlar, ileri yaştaki hükümlüler, ağır hastalar ve küçük çocuklu kadın hükümlüler için özel infaz kuralları bulunmaktadır.
Adli para cezası: Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilebilir ve infaz süresini etkileyebilir.
Yasal değişiklikler: İnfaz mevzuatı sık değişmektedir. Kamuoyunda konuşulan taslak veya teklifler yürürlüğe girmeden hesaba dahil edilmemelidir.
Açık Ceza İnfaz Kurumuna Ayrılma
İnfaz hesabında yalnızca tahliye tarihi değil, hükümlünün kapalı kurumdan açık ceza infaz kurumuna ne zaman ayrılabileceği de önem taşır. Açık kuruma ayrılma, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Kural olarak koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalan ve iyi hâlli olan hükümlüler açık kuruma ayrılabilir; ancak terör suçları, örgütlü suçlar ve bazı ağır suçlar bakımından açık kuruma ayrılma daha sıkı koşullara bağlanmıştır. Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için açık kurumda bulunmak veya açık kuruma ayrılmaya hak kazanmış olmak genellikle ön şarttır. Bu nedenle açık kuruma ayrılma tarihi, denetimli serbestlik tarihinin hesaplanmasında da dolaylı olarak belirleyicidir.
Özel İnfaz Usulleri
5275 sayılı Kanun’un 110. maddesi, belirli hükümlüler için cezanın özel usullerle infazına imkân tanır. Belirli süreyi aşmayan hapis cezalarının hafta sonları veya geceleri infazı, kadın hükümlüler ile ileri yaştaki ve ağır hasta hükümlüler için konutta infaz bu usullerin başlıcalarıdır. 10. Yargı Paketi ile konutta infaz kapsamı genişletilmiş ve ileri yaştaki hükümlüler için yeni imkânlar getirilmiştir. Özel infaz usulüne karar verilmesi, infaz hâkimliğinin takdirindedir ve hükümlünün talebi ile başvuru belgelerinin eksiksiz sunulması gerekir. Hesaplama aracı bu usulleri dikkate almaz; özel infaz şartları taşınıyorsa ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hapis cezası ertelenmiş veya hükmün açıklanması geri bırakılmışsa infaz hesabı yapılır mı?
Hayır. Hapis cezasının ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması hâlinde ceza infaz edilmez; denetim süresi içinde yükümlülüklere uyulmaması veya yeni bir suç işlenmesi durumunda infaz gündeme gelir.
Hesaplama aracının sonucu kesin midir?
Hayır. Araç, genel kurallara göre yaklaşık bir sonuç verir. Resmî infaz tarihleri, Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği müddetnamede gösterilir. Müddetnamede ceza süresinin veya infaz tarihlerinin yanlış hesaplandığı düşünülüyorsa, 5275 sayılı Kanun’un 98/1-b maddesi uyarınca infaz hâkimliğinden hesap uyuşmazlığının giderilmesi istenebilir.
Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü?
Evet. Gözaltı, tutukluluk ve hükmen tutuklulukta geçen süreler, TCK 63. madde uyarınca hükmolunan cezadan mahsup edilir. Mahsup, koşullu salıverilme hesabında da dikkate alınır.
Denetimli serbestlikte nelere uyulmalıdır?
Hükümlü, denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenen imza, ikamet ve benzeri yükümlülüklere uymak zorundadır. Yükümlülüklerin ihlali hâlinde hükümlünün kalan cezasını kapalı ceza infaz kurumunda çekmesine karar verilebilir.
Koşullu salıverilme geri alınabilir mi?
Evet. Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere ısrarla aykırı davranılması hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınabilir.
İnfaz hesaplama aracı sonuçları genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyaya özgü infaz hesabı, müddetnameye itiraz, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme başvuruları için ceza avukatından destek alınması önerilir.
İlgili araç: Hukuki Süre Hesaplama Aracı. Hesaplama Araçları sayfamızdan diğer araçlara ulaşabilirsiniz.